Acta Iuris Stetinensis

Wcześniej: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze

ISSN: 2083-4373     eISSN: 2545-3181    OAI    DOI: 10.18276/ais.2025.53-02
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ

Lista wydań / 2/2025 (53)
Wnioskowy tryb ścigania w świetle nowelizacji Kodeksu postępowania karnego z dnia 7 lipca 2022 roku

Autorzy: Justyna Karaźniewicz ORCID
Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
Redakcja: Redaktor tomu / Volume Editor: Hanna Paluszkiewicz ORCID
Uniwersytet Szczeciński (Polska) / University of Szczecin (Poland)
Słowa kluczowe: groźba karalna wniosek o ściganie dopuszczalność postępowania pokrzywdzony postępowanie przygotowawcze
Data publikacji całości:2025
Liczba stron:15 (21-35)
Cited-by (Crossref) ?:
Liczba pobrań ?: 171

Abstrakt

Celem artykułu jest dokonanie analizy, a następnie oceny zasadności zmian dokonanych w obrębie procesowych aspektów wnioskowego trybu ścigania, które zostały wprowadzone ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Polegały one na zmianie treści art. 12 k.p.k. poprzez dodanie § 4, umożliwiającego podjęcie przez organ procesowy decyzji o zmianie trybu ścigania przestępstwa groźby karalnej (z trybu ścigania na wniosek na tryb ścigania z urzędu) w razie zaistnienia dużego prawdopodobieństwa, że niezłożenie wniosku o ściganie wynika z obawy pokrzywdzonego przed odwetem albo jeżeli przemawia za tym interes społeczny. Przy analizie zastosowano metodę dogmatyczną poprzez egzegezę tekstu prawnego, a także badanie piśmiennictwa. Uwzględniono także materiały prac legislacyjnych, w szczególności uzasadnienia projektu ustawy oraz wyników konsultacji publicznych i opinii złożonych przed skierowaniem projektu do prac sejmowych. Przedstawione w artykule rozważania pozwoliły na krytyczną ocenę wprowadzonego rozwiązania, zarówno z perspektywy prawidłowości procesu legislacyjnego, jak i zasadniczych elementów nowego rozwiązania. Wskazano m.in. na brak uzasadnienia projektowanych zmian, wątpliwości co do zakresu stosowania nowego przepisu, niejasności w zakresie interpretacji przesłanek oraz brak regulacji istotnych elementów nowej instytucji. W konsekwencji wysunięto postulat usunięcia wprowadzonego art. 12 § 4 k.p.k.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Artymiak G., Odrębności postępowania karnego w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego – zagadnienia wybrane, „Wojskowy Przegląd Prawniczy” 2008, nr 3, s. 52–62.
2.Bielska-Brodziak A., Śladami prawodawcy faktycznego. Materiały legislacyjne jako narzędzie wykładni prawa, Warszawa 2017. Burdziak M., Zagrodnik J., w: J. Zagrodnik (red.) Kodeks postępowania karnego. Komentarz, LEX/el. 2023.
3.Cieślak M., Interes społeczny jako czynnik warunkujący prokuratorskie objęcie oskarżenia w sprawie prywatnoskargowej, w: S. Waltoś (red.), Marian Cieślak. Dzieła wybrane, t. IV, Kraków 2011, s. 58–68.
4.Gaberle A., Czapska J., Postępowanie w sprawach z oskarżenia prywatnego (w świetle badań praktyki oraz opinii uczestników), Wrocław 1983. Grajewski J., Ściganie na wniosek w polskim procesie karnym, Gdańsk 1982.
5.Kluza J., Prowadzenie postępowania z urzędu mimo braku wniosku o ściganie w sprawie o przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. na podstawie art. 12 § 4 k.p.k., „Przegląd Prawa Publicznego” 2023, nr 6, s. 69–78.
6.Lipczyńska M., Oskarżenie prywatne, Warszawa 1977.
7.Lipiński K., w: J. Giezek (red.), Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, Warszawa 2021.
8.Marszał K., Ingerencja prokuratora w ściganie przestępstw prywatnoskargowych w polskim procesie karnym, Warszawa 1980.
9.Michalska-Warias A., w: T. Bojarski (red.), Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2016.
10.Mozgawa M., w: M. Mozgawa (red.), Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023.
11.Siewierski M., Tylman J., Olszewski M., Postępowanie karne w zarysie, Warszawa 1974.
12.Stefański R.A., Gostyński Z., Kodeks postępowania karnego. Komentarz, t. I, Warszawa 2003.
13.Ziembiński Z., O stanowieniu i obowiązywaniu prawa. Zagadnienia podstawowe, Warszawa 1995.
14.Zoll A., w: W. Wróbel, A. Zoll (red.), Kodeks karny. Część szczególna, t. II, cz. I, Komentarz do art. 117–211a, Warszawa 2017.