Acta Iuris Stetinensis

Wcześniej: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze


ISSN: 2083-4373     eISSN: 2545-3181    OAI    DOI: 10.18276/ais.2025.55-07
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ

Lista wydań / 4/2025 (55)
Udział Sądu Konstytucyjnego w procedurze zmiany Konstytucji Republiki Kosowa

Autorzy: Krystian Nowak ORCID
Uniwersytet Rzeszowski
Słowa kluczowe: sąd konstytucyjny konstytucja zmiana konstytucji procedura ustrojodawcza Konstytucja Kosowa
Data publikacji całości:2025
Liczba stron:15 (123-137)
Cited-by (Crossref) ?:
Liczba pobrań ?: 76

Abstrakt

Głównym celem podjętych w artykule rozważań jest zbadanie udziału Sądu Konstytucyjnego w procedurze zmiany Konstytucji Republiki Kosowa. Celowe utrudnienie zmiany konstytucji jest uzasadnione szczególną rolą, jaką odgrywa ona we współczesnym państwie. Materialna kontrola konstytucyjności zmian konstytucyjnych prowadzona jest jedynie w nielicznych państwach. Istotny pozostaje ewentualny wpływ kontroli konstytucyjności na stopień usztywnienia ustawy zasadniczej, gdyż wydaje się, iż może się ona przyczynić do utrudnienia jej zmiany. Prawo do inicjowania zmian konstytucyjnych posiadają deputowani parlamentu oraz organy władzy wykonawczej (Prezydent i rząd). Pewnym zrównoważeniem takiego rozwiązania jest udział w procedurze zmiany konstytucji Sądu Konstytucyjnego, który dokonuje kontroli konstytucyjności proponowanych poprawek do konstytucji. Ustawa zasadnicza dostarcza też argumentów za tym, że kontrola realizowana przez Sąd to kontrola materialna oraz formalna. Dokonana analiza prakseologiczna wybranych aspektów działalności sądu konstytucyjnego prowadzi do wniosku, że Sąd, dokonując kontroli proponowanych poprawek, znacznie poszerzył swoje kompetencje. Uzasadnienia dla takiego stanowiska Sądu należy doszukiwać się w tym, że jest on uprawniony do dokonywania ostatecznej wykładni konstytucji. Badania zostały oparte również na dogmatyczno-prawnej analizie przepisów Konstytucji Republiki Kosowa z 8 kwietnia 2008 r., ustawy o Sądzie Konstytucyjnym, regulaminu parlamentu, wypowiedzi doktryny oraz orzecznictwa kosowskiego sądu konstytucyjnego.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Asta G., Il processo di state-building in Kosovo: una rilettura a venti anni dal suo avvio, „Ordine Internazionale e Diritti Umani” 2020, no. 1, s. 103–122.
2.Balaj L., Explicit and implicit unamendable constitutional provisions from the perspective of the Kosovo Constitution, „Perspectives of Law and Public Administration” 2020, vol. 9, s. 44–53.
3.Belegu B., The independence of the Constitutional Court of the Republic of Kosovo, w: 3rd International Multidisciplinary Scientific Conference on Social Sciences and Arts SGEM, book 2, Sofia 2016, s. 831–836.
4.Benedek W., Implications of the independence of Kosovo for international law, w: I. Buffard, J. Crawford, A. Pellet, S. Wittich (eds.), International Law between Universalism and Fragmentation, Leiden 2008, s. 391–412.
5.Besard B., Elezi Z., Constitutional control of the constitutional court of the Republic of Kosovo, „Revista de Stiinte Politice” 2016, no. 50, s. 143–152.
6.Bing JIA B., The Independence of Kosovo: A Unique Case of Secession?, „Chinese Journal of International Law” 2009, vol. 8, no. 1, s. 27–46.
7.Bolton G., Visoka G., Recognizing Kosovo’s independence: remedial secession or earned sovereignty?, „Occasional Paper South East European Studies at Oxford” 2010, no. 11/10, s. 2–23.
8.Bujwid-Kurek E., Status instytucjonalny i polityczny mniejszości serbskiej w Kosowie, „Wschodnioznawstwo” 2015, nr 1, s. 287–303.
9.Çeku N., Xhemajli H., Constitutional principles and their impact on the establishing of constitutional order and rule of law in Kosovo, „Zbornik radova Pravnog fakulteta u Splitu” 2020, no. 4, s. 1079–1096.
10.Doli D., Korenica F., Kosovar Constitutional Court’s Jurisdiction: Searching for Strengths and Weaknesses, „German Law Journal” 2010, no. 7–8, s. 803–836.
11.Dynia E., Uznanie Kosowa w świetle prawa międzynarodowego, w: E. Dynia (red.), Prawo międzynarodowe i wspólnotowe wobec wyzwań współczesnego świata, Rzeszów 2009, s. 19–31.
12.Fedele G., A Country, but not a State? The Apparent Paradox of International Statehood in Case C-632/20 P, Spain v Commission (Kosovo), „European Papers” 2023, no. 2, s. 537–546.
13.Grabowski R., Zróżnicowanie trybu zmiany jako kryterium klasyfikacji konstytucji współczesnych państw europejskich, Rzeszów 2013.
14.Greiçevci L., The Case of Kosovo: From „International Statebuilding” to an „Internationally Supervised and Independent Country, „L’Europe en Formation” 2008, no. 3, s. 189–203.
15.Hasani E., Neni 113, w: E. Hasani, I. Čukalović, Komentar. Kushtetuta e Republikës së Kosovës,Prishtinë 2013, s. 571–600.
16.Hasani E., Neni 144, w: E. Hasani, I. Čukalović, Komentar. Kushtetuta e Republikës së Kosovës, Prishtinë 2013, s. 676–678.
17.Hilpold P., The Kosovo Case and International Law: Looking for Applicable Theories, „Chinese Journal of International Law” 2009, vol. 8, no. 1, s. 47–61.
18.Imami A., Sfidat e reformimit të sistemit gjyqësor në Republikën e Kosovës, „Centrum” 2017, no. 8, s. 24–37.
19.Mansfield N., Creating A Constitutional Court: Lessons From Kosovo, „East-West Management Institute Occasional Paper Series”, Spring 2013, s. 1–16.
20.Morina V., Korenica F., Doli D., The relationship between international law and national law in the case of Kosovo: A constitutional perspective, „International Journal of Constitutional Law” 2011, vol. 9, s. 274–296.
21.Nowak K., Konstytucja Republiki Kosowa. Wstęp i tłumaczenie, Rzeszów 2010.
22.Nowak K., Konstytucja Republiki Kosowa wobec problemu mniejszości narodowych, w: J. Jaskiernia, K. Spryszak (red.), Nowe wyzwania i rozwiązania w europejskim systemie ochrony praw człowieka, Toruń 2018, s. 604–616.
23.Nowak K., Pozycja ustrojowa Rady Bezpieczeństwa Republiki Kosowa, w: V. Serzhanova, J. Wilk, K. Nowak, J. Plis (red.), Problem państw nieuznawanych we współczesnym świecie, Warszawa 2019, s. 250–260.
24.Nowak K., The Constitutional Court of Kosovo – Introductory Remarks, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2020, nr 6, s. 497–510.
25.Pawłowski K., Państwowość Kosowa. Geneza, uwarunkowania, współczesność, Lublin 2018.
26.Potyrała A., Niepodległość Kosowa w świetle opinii doradczej Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości, „Środkowoeuropejskie Studia Polityczne” 2010, nr 3, s. 27–46.
27.Rajczyk R., Prawno-instytucjonalny wymiar podmiotowości politycznej mniejszości etnicznych w Republice Kosowa, „Studia Politicae Universitatis Silesiensis” 2017, t. 18, s. 61–73.
28.Tatjana P., De-recognition of States: The Case of Kosovo, „Cornell International Law Journal” 2020, vol. 53, s. 1–52.