Przegląd Zachodniopomorski
Emperor’s recruitment in the Republic of Poland done by Maciej Arnoldin von Clarstein in 1635
(Zaciągi cesarskie w Rzeczypospolitej Macieja Arnoldina von Clarsteina w 1635 r.)
DOI: 10.18276/pz.2019.4-04
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 0552-4245 |
| eISSN: | 2353-3021 |
| Autorzy: | Mirosław Nagielski |
| Słowa kluczowe: | zaciągi Arnoldin wojna trzydziestoletnia Habsburgowie Władysław IV |
| Data wydania numeru / monografii: | 2019 |
| Liczba stron: | 18 (83-100) |
| OAI-PMH: | Metadane |
 
 
 
| |
Abstrakt
Podpisany rozejm przez Władysława IV ze Szwedami w Sztumskiej Wsi w 1635 r.spowodował konieczność rozpuszczenia zaciągów wojskowych złożonych z wyborowych oddziałów piechoty i jazdy. O te oddziały zabiegali tak Habsburgowie jak Francuzi wobec trwających działań wojny trzydziestoletniej. Do Rzeczpospolitej wysłano posła cesarskiego Arnoldina , który uzyskał od Władysława IV zgodę na werbunek żołnierzy. Udało się mu zwerbować ponad 5 tysięcy ludzi, którzy wzięli udział w walkach w Rzeszy nad Renem w służbie cesarza Ferdynanda II. Natomiast rozmowy z Samuelem Łaszczem komisarzy cesarskich nie powiodły się wobec wygórowanych żądań finansowych stawianych przez strażnika koronnego. Korpus polski walczył na terenie Lotaryngii, Szampanii, Pikardii i Burgundii pod komendą gen. Matthiasa Gallasa, oddając duże usługi Habsburgom.Drugi zaciąg na terenie Rzeczpospolitej przeprowadzono we wrześniu 1636 r. i był on dziełem dyplomacji hiszpańskiej. W sumie wyprowadzono ponad 15 tysięcy żołnierzy z granic Rzeczpospolitej a dyplomacja Habsburgów zdystansowała w tej kwestii dyplomację francuską Ludwika XIII.
Podgląd PDF
Bibliografia (25)
- Handwritten sources:
- Haus-, Hof- und Staatsarchiv w Wiedniu; Polen I, karton 57, 58, 59.
- Archives du service historique de l’Armèe, Vincennes, France, sygn. A 1, no. 32.
- Printed Sources:
- Domagała K., Komput wojska koronnego w 1635 roku, “Słupeckie Studia Historyczne” 2011, no. 17.
- Dzieduszycki M., Krótki rys dziejów i spraw lisowskich, vol. II, Lwów 1843–1844.
- Radziwiłł A.S., Pamiętnik o dziejach w Polsce, vol. II, eds. A. Przyboś, R. Żelewski, Warszawa 1980.
- Volumina Legum, vol. III, Petersburg 1859.
- Analysis:
- Baran A., Kozaki na imperatorskij służbi w rokach 1635–1636, “Ukrainskij Istoryk” 1974, no. 41–43.
- Ernst H., Madrid und Wien 1632–1637. Politik und Finanzen in der Beziehungen zwischen Philipp IV. und Ferdinand II, Münster 1991.
- Gajecky G., Baran A., The Cossacks in the Thirty Years War, vol. 2, Romae 1969.
- Höbelt L., Barocke Bomberflotten? Die “Polnischen Völcker” als habsburgische “Vergeltungswaffe” 1635/36, in: Von Söldnerheeren zu UN-Truppen. Heerwesen und Kriege in Ósterreich und Polen vom 17. Bis zum 20. Jahrhundert, Wien 2011.
- Leitsch W., Das Leben am Hof König Sigismunds III. von Polen, vol. IV, Wien 2009.
- Lolo R., Rzeczpospolita wobec wojny trzydziestoletniej. Opinie i stanowiska szlachty polskiej (1618–1635), Pułtusk 2004.
- Lolo R., Rozejm w Sztumdorfie a Habsburgowie. Przyczynek do dyskusji nad zaangażowaniem Rzeczypospolitej w wojnę trzydziestoletnią, in: Z dziejów stosunków Rzeczypospolitej Obojga Narodów ze Szwecją w XVII wieku, ed. M. Nagielski, Warszawa 2007.
- Mašek P., Šlechtickè rody v Čechach, na Moravĕ a v Slezsku, Praha 2008.
- Nagielski M., Wpływ wojny trzydziestoletniej na przemiany w sztuce wojennej państw Europy środkowo-wschodniej (na przykładzie Rzeczypospolitej i Państwa Moskiewskiego), in: Prace komisji historii wojen i wojskowości PAU, vol. X, eds. W. Rojek, A. Kastory, Kraków 2016.
- Pieńkowski M.A., Dyplomacja i wojna. Niedoszły konflikt zbrojny Rzeczypospolitej ze Szwecją w 1635 roku, in: Studia nad staropolską sztuką wojenną, vol. II, ed. Z. Hundert, Oświęcim 2013.
- Sedláček A., Českomoravské heraldiky, Praha 1925.
- Serwański M., Francja wobec Polski w dobie wojny trzydziestoletniej (1618–1648), Poznań 1986.
- Skowron R., Pax i Mars. Polsko-hiszpańskie relacje polityczne w latach 1632–1648, Kraków 2013.
- Skowron R., W służbie Filipa IV. Finansowanie i zaciągi żołnierzy z Rzeczypospolitej przez Hiszpanię w latach 1635–1636, in: Hortus bellicus. Studia z dziejów wojskowości nowożytnej, eds. K. Bobiatyński, P. Gawron, K. Kossarzecki, P. Kroll, D. Milewski, Warszawa 2016.
- Szelągowski A., Rozkład Rzeszy a Polska za panowania Władysława IV, Kraków 1907.
- Wimmer J., Wojsko i skarb Rzeczypospolitej u schyłku XVI i w pierwszej połowie XVII wieku, Warszawa 1968.