Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie II Wydział Karny z dnia 13 marca 2023 r. (II AKa 329/21)

1. Okoliczność braku ujawnienia zwłok ofiary zabójstwa z reguły utrudnia skazanie, skoro trzeba dodatkowo dowodzić zarówno faktu śmierci, jak i sposobu, w jaki ona nastąpiła. Odnalezienie ciała ofiary nie jest jednak warunkiem sine qua non przypisania sprawstwa takiego czynu skarżonemu. Śmierć pokrzywdzonego (i jej okoliczności) mogą zostać ustalone, w sposób bezsporny, także w oparciu o inne dowody, które w swej logice nieuchronnie prowadzą do ustalenia tego faktu i powiązania go na płaszczyźnie przyczynowo-skutkowej z umyślnymi działaniami oskarżonego, zmierzającymi do pozbawienia życia człowieka. 2. Przedmiotem ochrony art. 148 k.k. jest życie człowieka w znaczeniu egzystencjalnym. Założenie, że odnalezienie i zidentyfikowanie ciała (ustalenie tożsamości) ofiary jest niezbędne dla skazania za czyn z art. 148 k.k. oznaczałoby sprzeczny z zasadą swobodnej oceny dowodów przejaw formalizmu dowodowego. 3. Kodeks karny nie zawiera katalogu okoliczności nakazujących uznanie określonego zachowania za „motywację zasługującą na szczególne potępienie”. Znamię kwalifikujące przewidziane w art. 148 § 2 pkt 3 k.k. ma charakter czysto oceny. Nie jest możliwe podanie kryteriów szczególnego potępienia in abstracto, gdyż konieczne jest zawsze ustalenie tego znamienia in concreto (w niepowtarzalnych realiach rozpoznawanej sprawy). „Szczególne potępienie” motywacji sprawcy może mieć miejsce wtedy, gdy takie motywy w sposób rażący odbiegały od przyjętych wzorców postepowania. Musi więc wystąpić jeszcze dodatkowy element w motywacji sprawcy, który decyzję dokonania zabójstwa, czyni szczególnie naganną. Owa wyjątkowość (szczególność), będąca przejawem swoistej kwantyfikacji potępienia, na jakie zasługiwać miałaby motywacją sprawcy zabójstwa, powinna być odnoszona do charakteru tego przestępstwa. Rzecz bowiem w tym, że każda zbrodnia zabójstwo z uwagi na fakt, że godzi w najwyższą z chronionych przez prawo wartości, jaką jest życie ludzkie, wywołuje uczucie potępienia o bardzo dużym nasileniu, zdecydowanie wyższym niż w przypadku innych przestępstw.