Acta Iuris Stetinensis

Wcześniej: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze


ISSN: 2083-4373     eISSN: 2545-3181    OAI    DOI: 10.18276/ais.2025.55-02
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ

Lista wydań / 4/2025 (55)
Trybunał Stanu- organ rzeczywistej odpowiedzialności konstytucyjnej czy przykład martwego prawa?

Autorzy: Grzegorz Chmielewski ORCID
grzegorz.chmielewski@pans.nysa.pl
Słowa kluczowe: Trybunał Stanu odpowiedzialność konstytucyjna Polska
Data publikacji całości:2025
Liczba stron:13 (27-39)
Cited-by (Crossref) ?:
Liczba pobrań ?: 67

Abstrakt

Trybunał Staniu w Polsce to organ odpowiedzialności konstytucyjnej dla kontroli nadużyć prawa przez najważniejszych funkcjonariuszy w państwie. W artykule autor zaprezentował tę instytucję, jako ważny element systemu demokratycznego państwa prawa. Krótko scharakteryzował jego historię oraz pozycję prawną. Wykorzystał w nim metodę opisową, historyczną oraz prawnoporównawczą. Autor szczególną uwagę skierował na długoletnią bezczynność tej instytucji oraz przykłady gróźb użycia tego narzędzia wobec konkretnych polityków. Wskazał przy tym, jakie przyczyny mogły doprowadzić do takiego stanu. Zaprezentował także propozycję rozwiązań, które mogłyby zmienić aktualną sytuację w ramach uwag de lege ferenda. Ostatecznie udowadnia również, że bez głębokiej reformy prawnych regulacji odnoszących się do Trybunału Stanu nie usunie się jednej z przyczyn polskiego kryzysu konstytucyjnego na tle rosnącego również w Polsce zjawiska populizmu i autorytaryzmu.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Banaszak B., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2012. Banaszak B., Prawo konstytucyjne, Warszawa 2008.
2.Białogłowski W., Trybunał Stanu, w: M. Grzybowski, B. Przywora (red.), Konstytucyjny system organów Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2024, s. 285–308.
3.Błaś A., Boć J., Rada Ministrów i administracja rządowa, w: J. Boć (red.), Konstytucje Rzeczypospolitej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 roku, Wrocław 1998, s. 233–253.
4.Buczkowski Ł., Instrumenty wdrażania idei dobrej administracji na gruncie zasady parlamentarnego systemu rządów, w: Z. Duniewska, A. Krakała, M. Stahl (red.), Zasady w prawie administracyjnym. Teoria, praktyka, orzecznictwo, Warszawa 2018.
5.Chmielewski G., Prokuratura jako gwarant ochrony praw i wolności w Republice Słowackiej, „Prokuratura i Prawo” 2010, nr 10, s. 131–148.
6.Ciżyńska A., Czy istnieje alternatywa dla Trybunału Stanu? „Przegląd Europejskiej Kultury Prawnej” 2019, nr 8, s. 62–77.
7.Dziemidok-Olszewska B., Odpowiedzialność polityczna i prawna władzy wykonawczej, „Athenaeum” 2011, vol. 32, s. 158–173.
8.Garlicki L., Rada Ministrów: powoływanie – kontrola – odpowiedzialność, w: A. Bałaban (red.), Rada Ministrów. Organizacja i funkcjonowanie, Kraków 2002. Giżyńska M., Odpowiedzialność konstytucyjna członków Rady Ministrów w Polsce – uwagi porównawcze, w: M. Giżyńska, D. Ossowska-Salamonowicz, F. Freitag, M. Malessa, K. Pawikowski (red.), Odpowiedzialność prawna funkcjonariuszy publicznych. Wybrane zagadnienia, Olsztyn 2017, s. 173–182. Grabowska S., Trybunał Stanu jako specjalny organ orzekający w sprawie odpowiedzialności konstytucyjnej prezydenta, „Studia Politologiczne” 2016, vol. 42, s. 107–123.
9.Grajewski K., Steinborn S. (red.), Ustawa o Trybunale Stanu. Komentarz, Warszawa 2020. Kaleta K.J., Pichlak M., Nawacka A., Wyjaśnianie polskiego kryzysu konstytucyjnego. Raport z systematycznej analizy piśmiennictwa, Warszawa 2024. Kęskrawiec M., Trybunał Stanu umarł, pogrzebu nikt nie zorganizował, 11.12.2020 r., https://plus.gazetakrakowska.pl/trybunal-stanu-umarl-pogrzebu-nikt-nie-zorgani zowal/ar/c15-15339564.
10.Majchrowski J.M., Polityczne, ideowe i prawne uwarunkowania działalności Trybunału Stanu, „Politeja” 2004, nr 1, s. 296–314.
11.Opaliński B., Trybunał Stanu w polskim porządku ustrojowym. Zagadnienia wybrane, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2011, nr 2, s. 111–130.
12.Pietrzak M., Trybunał Stanu, Warszawa 1992. Prokop K., Trybunał Stanu, w: S. Bożyk (red.), Prawo konstytucyjne, Białystok 2014, s. 367–379.
13.Sakowicz A., Steinborn S., w: M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP, t. II, Komentarz do art. 87–243, Warszawa 2016.
14.Skoumal J., Mec. Jacek Dubois: Trybunał Stanu jest instytucją martwą, 22.11.2023 r., https://www.rp.pl/sady-i-trybunaly/art39448561-mec-jacek-dubois-trybunal-stanujest- instytucja-martwa. Świda Z., Trybunał Stanu, w: J. Boć (red.), Konstytucje Rzeczypospolitej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 roku, Wrocław 1998, s. 303–306.