Acta Iuris Stetinensis

Wcześniej: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze


ISSN: 2083-4373     eISSN: 2545-3181    OAI    DOI: 10.18276/ais.2026.57-01
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ

Lista wydań / 1/2026 (57)
Reguły ne peius w procesie karnym – fakty i mity

Autorzy: Radosław Koper
Słowa kluczowe: reguły ne peius oskarżony prawo do obrony dwuinstancyjność postępowania sądowego
Data publikacji całości:2026
Liczba stron:13 (9-21)
Cited-by (Crossref) ?:
Liczba pobrań ?: 48

Abstrakt

Karnoprocesowa regulacja reguł ne peius to przykład unormowania wywołującego dość skrajne oceny. Nie da się ukryć, że niezależnie od oczywistych walorów tego rozwiązania, implikujących prawną egzystencję tych reguł, ich działanie powoduje różne mankamenty. W ostatnich latach zakres obowiązywania reguł ne peius uległ zresztą poważnemu ograniczeniu, w następstwie różnorakich zmian nowelizacyjnych. Niektóre z tych zmian zasługują na ocenę pozytywną. Są jednak i takie, które wywołują wątpliwości. Uwagę zwracają ponadto sprzeczne poglądy i stanowiska, wyrażane tak w literaturze, jak i w orzecznictwie, odnośnie do zakresu działania zakazów ne peius. Wydaje się więc, że sygnalizowany problem warto poddać analizie, próbując wyznaczyć optymalny zakres stosowania tych reguł.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Andrzejewska M., Reguły ne peius w myśli Profesora Mariana Cieślaka – kontynuacja czy zmierzch idei?, w: W. Cieślak, S. Steinborn (red.), Profesor Marian Cieślak – osoba, dzieło, kontynuacje, Warszawa 2013.
2.Grzegorczyk T., Ku usprawnieniu postępowania apelacyjnego i szerszemu reformatoryjnemu orzekaniu przez sąd odwoławczy, w: P. Hofmański, P. Kardas, P. Wiliński (red.), Fiat iustitia pereat mundus. Księga jubileuszowa poświęcona Sędziemu Sądu Najwyższego Stanisławowi Zabłockiemu z okazji 40-lecia pracy zawodowej, Warszawa 2014.
3.Grzegorczyk T., Tylman J., Polskie postępowanie karne (aktualizacja: R. Olszewski, D. Świecki), Warszawa 2022.
4.Hermeliński W., Nita B., Orzekanie reformatoryjne na podstawie nowych ustaleń faktycznych w postępowaniu karnym, „Państwo i Prawo” 2009, nr 4.
5.Hofmański P., Zabłocki S., Reguły ne peius a niektóre zasady procesu karnego, w: A. Przyborowska-Klimczak, A. Taracha (red.), Iudicium et scientia. Księga jubileuszowa Profesora Romualda Kmiecika, Warszawa 2011.
6.Izydorczyk J., Granice orzekania sądu odwoławczego w polskiej procedurze karnej, Łódź 2010.
7.Jagiełłowicz Ł., Wiśniewski Ł., Reformatoryjne orzekanie przez sąd odwoławczy w nowym modelu procesu karnego w świetle genezy reguł ne peius, w: M. Rogacka¬-Rzewnicka, H. Gajewska-Kraczkowska, B.T. Bieńkowska (red.), Wokół gwarancji współczesnego procesu karnego. Księga jubileuszowa Profesora Piotra Kruszyńskiego, Warszawa 2015.
8.Koper R., Sens i bezsens reguł ne peius w procesie karnym, „Palestra” 2018, nr 1–2.
9.Marszał K., Opinia. Stanowisko w sprawie wstępnych założeń reformy postępowania odwoławczego oraz postępowania w trybie nadzwyczajnych środków odwoławczych, „Biuletyn Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego” 2010, nr 2.
10.Marszał K., Reguły ne peius w postępowaniu apelacyjnym w sprawach karnych, w: L. Leszczyński, E. Skrętowicz, Z. Hołda (red.), W kręgu teorii i praktyki prawa karnego. Księga poświęcona pamięci Profesora Andrzeja Wąska, Lublin 2005.
11.Sakowicz A., w: A. Sakowicz (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2023.
12.Świecki D., w: D. Świecki (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, t. II, Art. 425–673, Warszawa 2024.
13.Zabłocki S., Reguły ne peius a materialne prawo do obrony w postępowaniu odwoławczym, w: P. Hofmański (red.), Węzłowe problemy procesu karnego, Warszawa 2010.