Acta Iuris Stetinensis

Wcześniej: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze


ISSN: 2083-4373    eISSN: 2545-3181    OAI    DOI: 10.18276/ais.2026.57-08
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ

Lista wydań / 1/2026 (57)
Okazanie mowy – polskie unormowania prawne a literatura kryminalistyczna i zagraniczne regulacje

Autorzy: Piotr Woldan ORCID
Słowa kluczowe: okazanie okazanie mowy metodyka okazania parada głosów akty wykonawcze postulaty de lege ferenda
Data publikacji całości:2026
Liczba stron:15 (123-137)
Cited-by (Crossref) ?:
Liczba pobrań ?: 141

Abstrakt

Okazanie mowy stanowi jedną z form przeprowadzenia okazania, ujętego w art. 173 k.p.k. oraz w dwóch aktach wykonawczych i procedurach policyjnych. W artykule przedstawiona została analiza formalno-dogmatyczna polskich regulacji prawnych oraz orzecznictwa w zakresie okazania mowy, która wykazała niewystarczające, a nawet szkodliwe z perspektywy właściwej metodyki okazania mowy, unormowanie prawne tej kwestii w porównaniu do wymogów stawianych przez autorów literatury kryminalistycznej, wyników badań naukowych oraz rozwiązań przyjętych w innych państwach (również przedstawionych w opracowaniu). Rozważania te doprowadziły do wystosowania postulatów de lege ferenda obejmujących m.in. utworzenie nowej kompleksowej regulacji okazania w Polsce, uwzględniającej także okazanie mowy, które powinno być przeprowadzane podobnie jak w innych państwach, tj. z większą liczbą uczestników parady identyfikacyjnej, z udziałem biegłego fonoskopa oraz w formie pośredniej.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Bojańczyk A., Procesowa dopuszczalność przeprowadzenia okazania, którego przed-miotem jest głos, art. 173. k.p.k. Glosa do postanowienia SN z dnia 26 maja 2004 r., V KK 22/04, „Państwo i Prawo” 2005, nr 1.
2.Broeders A.P.A., Amelsvoort A.G. van, A Practical Approach to Forensic Earwitness Identifi¬cation: Constructing a Voice Line-Up, „Problems of Forensic Sciences” 2001, vol. XLVII.
3.Broeders A.P.A., Amelsvoort A.G. van, Line-Up Construction for Forensic Earwitness Identification: A Practical Approach, w: Proceedings of the 14th International Congress of Phonetic Sciences, San Francisco 1999.
4.Ciarka M., Okazanie głosu, „Prokuratura i Prawo” 2010, nr 7–8.
5.Czeczko J.J., Rozpoznanie osoby na podstawie głosu. Glosa do postanowienia SN z dnia 26 maja 2004 r., „Gdańskie Studia Prawnicze. Przegląd Orzecznictwa” 2005, nr 3.
6.Czeczot Z., Kryminalistyczna problematyka osobowych środków dowodowych, Warszawa 1976.
7.Czerwińska D., Pojęcie, charakter prawny oraz cele i funkcje okazania, w: J. Skorupka (red.), System Prawa Karnego Procesowego, t. VIII, Dowody, cz. 4, Warszawa 2019.
8.Ferenc K., Głos zza drzwi, czyli okazanie głosu po polsku, w: D. Moskal, P. Wąsik (red.), Ślady pamięciowe. Aspekty psychologiczne i kryminalistyczne, Kraków 2013.
9.Gruszecka D., w: J. Skorupka (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Legalis/el. 2023.
10.Gruza E., Glosa do postanowienia SN z 26 maja 2004 r., V KK 22/04, „Orzecznictwo Sądów Polskich” 2005, z. 6.
11.Gruza E., Okazanie głosu, w: J. Wójcikiewicz (red.), Iure et facto. Księga jubileuszowa ofiarowana doktorowi Józefowi Gurgulowi, Kraków 2006.
12.Gruza E., Okazanie. Problematyka kryminalistyczna, Toruń 1995.
13.Gurgul J., Glosa do wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 9 stycznia 2003 r., sygn. II AKa 317/02, „Prokuratura i Prawo” 2005, nr 7–8.
14.Hanausek T., Kryminalistyka. Zarys wykładu, Kraków 2005.
15.Harvey M.B., Giroux M., Price H.L., Lineup size influences voice identification accuracy, „Applied Cognitive Psychology” 2023, vol. 37.
16.Heath A.J., Moore K., Earwitness Memory: Effects of Facial Concealment on the Face Overshadowing Effect, „International Journal of Advanced Science and Technology” 2011, vol. 33.
17.Herbowski P., Okazanie w polskiej praktyce śledczej. Problemy systemowe, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji” 2021, nr 127.
18.Hudzik M., Okazanie osoby a rozpoznanie „akustyczne”, „Państwo i Prawo” 2005, nr 5.
19.Kajstura M., Michałek M., Trawińska A., Ekspertyza fonoskopijna, w: M. Kała, D. Wilk, J. Wójcikiewicz, D. Zuba (red.), Ekspertyza sądowa. Zagadnienia wybrane, Warszawa 2023.
20.Karczmarska D., Glosa do postanowienia SN z 26 maja 2004 r., V KK 22/04, „Wojskowy Przegląd Prawniczy” 2005, nr 3.
21.Kwieciński J., Rekognicja – okazanie w celu rozpoznania, „Wojskowy Przegląd Prawniczy” 1988, nr 1–2.
22.Laub C.E., Wylie L.E., Bornstein B.H., Can the Courts Tell an Ear from an Eye: Legal Approaches to Voice Identification Evidence, „Law & Psychology Review” 2013, no. 37.
23.Lisiecki M.J., Metodyka okazania. Studium procesowo-kryminalistyczne, Toruń 2021.
24.Malpass R.S., Tredoux C.G., McQuinston-Surrett D., Lineup Construction and Lineup Fairness, w: R.C.L. Lindsay, D.F. Ross, J.D. Read, M.P. Toglia (eds.), Handbook of Eye-witness Psychology, vol. 2, Memory for People, New York 2012.
25.Nolan F., A recent voice parade, „Forensic Linguistics” 2003, vol. 10, no. 2.
26.Orkiszewska D., Okazanie „głosu” i okazanie „wyglądu” – głos polemiczny, „Prokuratura i Prawo” 2012, nr 2.
27.Robson J., A Fair Hearing? The Use of Voice Identification Parades in Criminal Investiga-tions in England and Wales, „Criminal Law Review” 2017, vol. 1.
28.Taracha A., Okazanie w celu rozpoznania, „Problemy Praworządności” 1979, nr 10.
29.Taracha A., Z problematyki okazania – wybrane zagadnienia, w: V. Kwiatkowska- -Wójcikiewicz, R. Krawczyk, D. Wilk (red.), Piękno kryminalistyki. Księga jubileuszowa Profesora Józefa Wójcikiewicza, Toruń 2023.
30.Tomaszewski T., Rzeszotarski J., Wybrane aspekty okazania mowy, „Problemy Kryminalistyki” 2010, nr 268.
31.Wierczyński G., Komentarz do rozporządzenia w sprawie „Zasad techniki prawodawczej”, w: G. Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Warszawa 2016.
32.Winiarska K., Efektywność holistycznej metody nauczania emisji głosu, praca doktorska, Katowice 2021.
33.Wooten A.R., Carlson C.A., Lockmyeir R.F., Carlson M.A., Jones A.R., Dias J.L., Hemby J.A., The number of fillers may not matter as long as they all match the description: The effect of simultaneous lineup size on eyewitness identification, „Applied Cognitive Psychology” 2020, vol. 34, no. 3.
34.Wójcikiewicz J., Ekspertyza z udziałem quasi-świadków, w: M. Kała, D. Wilk, J. Wójcikiewicz, D. Zuba (red.), Ekspertyza sądowa. Wybrane zagadnienia, Warszawa 2023.
35.Wójcikiewicz J., Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 9 lipca 2013 r., III KK 92/13, „Palestra” 2014, nr 3–4.
36.Wójcikiewicz J., Kryminalistyczna problematyka okazania osób, Warszawa 1988.
37.Wójcikiewicz J., Niekonwencjonalne metody śledcze w polskiej kryminalistyce, „Problemy Współczesnej Kryminalistyki” 2014, t. XVIII.
38.Wójcikiewicz J., Okazanie (mowa), w: J. Wójcikiewicz, Temida nad mikroskopem. Judykatura wobec dowodu naukowego 1993–2008, Toruń 2009.
39.Wójcikiewicz J., Okazanie. Studium porównawcze z pogranicza kryminalistyki i procesu karnego, Kraków 1985.
40.Wójcikiewicz J., On the benefits of the Polish law of a comparative analysis of identifica-tion parades, „Comparative Law Review” 2013, no. 15.
41.Wójcikiewicz J., W sprawie okazania głosu. Uwagi polemiczne, „Prokuratura i Prawo” 2011, nr 4.
42.Wójcikiewicz J., Kwiatkowska-Wójcikiewicz V., Identification Parades and Photo Array in Poland – Theory and Practice, referat na 24th EAPL International Conference „Actual problems of psychology and law. Victims and witnesses: from research of the effective practice”, Sankt Petersburg, 24–27 czerwca 2014 r.
43.Wójcikiewicz J., Kwiatkowska-Wójcikiewicz V., W kwestii procesowej czynności okazania, w: A. Przyborowska-Klimczak, A. Taracha (red.), Iudicium et scientia. Księga jubileuszowa Profesora Romualda Kmiecika, Lublin 2011.