Acta Iuris Stetinensis

W artykule postawiono pytanie o możliwość integracji cywilistyki z innymi dyscyplinami dogmatycznymi (przede wszystkim karnistyką) oraz teorią prawa w odniesieniu do rozumienia terminu „czyn”. Aby odpowiedzieć na to pytanie, należało zapytać, czy istnieje czyn (czy istnieją czyny) czy też tylko (niektórzy) ludzie posługują się terminem „czyn”, oraz zapytać, czy termin „czyn” jest albo powinien być terminem języka cywilistyki. W wyniku przeprowadzonych rozważań ustalono, że nie ma żadnych czynów, jest tylko termin „czyn”, chwytający, w zależności od przyjętej konwencji językowej (w szczególności takiej albo innej „teorii czynu”) takie albo inne aspekty rzeczywistości pozajęzykowej. Termin ten, w zależności od tego, jakie aspekty rzeczywistości pozajęzykowej w ramach określonej konwencji posługiwania się nim chwyta, służy lepiej lub gorzej do osiągania określonych celów społecznych. Termin „czyn” nie jest cywilistyce do niczego potrzebny; więcej, próby jego wprowadzenia do cywilistyki jawią się jako szkodliwe. Jedynym wyjątkiem są te przepisy (tj. art. 442¹ k.c., art. 928 § 1 pkt 1 k.c., art. 1008 pkt 2 k.c.), które wiążą konsekwencje prawne z tym, co zostało zakwalifikowane jako „czyn” w rozumieniu prawa karnego (aktualnie dominującej wykładni Kodeksu karnego). Dla dosłownie trzech przepisów Kodeksu cywilnego cywilistyka musi jedynie przejąć „z dobrodziejstwem inwentarza” to, co o „czynie” twierdzi karnistyka. Jeśli można tu mówić o jakiejś integracji, to bardzo prostej: przez akceptację czy inkorporację. W ramach prowadzonych rozważań uznano, że „czyn” jest funktorem nazwotwórczym od jednego argumentu nazwowego, natomiast „czyn X-a” jest już nazwą, pod którą ukryta jest wszakże struktura predykatowo-argumentowa. Struktura ta wygląda mniej więcej następująco: X uczynił C wtw, gdy X zmienił swoje położenie w sposób S w czasie t1–tn, a nadto gdy w czasie t1–tn na skutek zachodzących w mózgu X-a procesów biochemicznych P1–Pn owej zmianie położenia towarzyszył (lub zmianę tę poprzedzał) stan mentalny M (albo zbiór stanów mentalnych M1–Mn), a zmiana położenia w sposób S w czasie t1–tn wpłynęła w sposób Z w czasie t1–tn na aspekty rzeczywistości pozajęzykowej A1–An.