Acta Iuris Stetinensis

Wcześniej: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze


ISSN: 2083-4373    eISSN: 2545-3181    OAI    DOI: 10.18276/ais.2026.59-05
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ

Lista wydań / 3/2026 (59)
Zaistnienie podstawy wznowienia postępowania przy wyroku merytorycznie korzystnym dla oskarżyciela niepublicznego jako przesłanka posiadania przez niego gravamen w postępowaniu odwoławczym

Autorzy: Michał Pfanhauser ORCID
Uniwersytet Wrocławski
Słowa kluczowe: bezwzględne przyczyny odwoławcze gravamen wznowienie postępowania oskarżyciel posiłkowy oskarżyciel prywatny
Data publikacji całości:2026
Liczba stron:12 (87-98)
Cited-by (Crossref) ?:
Liczba pobrań ?: 1

Abstrakt

Zgodnie z treścią art. 425 § 3 k.p.k. odwołujący się może skarżyć jedynie rozstrzygnięcia lub ustalenia naruszające jego prawa lub szkodzące jego interesom. Z przepisu tego wynika instytucja gravamen, obligująca stronę postępowania, z wyłączeniem oskarżyciela publicznego, do zaskarżania jedynie takich rozstrzygnięć, które będą dla niej w pewien sposób krzywdzące. Wydaje się więc prima facie, że zaskarżenie orzeczenia w pełni uwzględniającego żądanie oskarżyciela niepublicznego nie powinno być dopuszczalne z uwagi na brak gravamen, a prezes sądu I instancji powinien, w myśl art. 429 § 1 k.p.k., odmówić przyjęcia takiego środka do rozpoznania, bez względu na zakres zarzutów w nim występujących. Problem pojawia się, gdy w danym postępowaniu występują przesłanki wznowienia postępowania, w szczególności bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 § 1 k.p.k. W takiej sytuacji uzasadnione jest twierdzenie, że wystąpi tutaj gravamen po stronie oskarżyciela niepublicznego, nawet jeżeli wyrok merytorycznie w pełni zaspokaja jego interesy. Wynika to z konieczności zabezpieczenia strony postępowania przed potencjalnym przyszłym wyeliminowaniem prawomocnego orzeczenia z obrotu prawnego wraz ze wszystkimi tego skutkami. Z uwagi na szerokie możliwości wznawiania postępowania wyłącznie na korzyść oskarżonego rzeczony gravamen nie zawsze jednak wystąpi w takiej sytuacji – pojawi się tylko, jeśli w przyszłości można by było wznowić postępowanie na niekorzyść oskarżonego.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Boratyńska K., Czarnecki P., w: A. Sakowicz (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2023.
2.Brzezowski M., Bezwzględne przyczyny odwoławcze a prawo do obrony w postępowaniu karnym, „Przegląd Sądowy” 2020, nr 4.
3.Doda Z., Zażalenie w procesie karnym, Warszawa 1985.
4.Dubis W., w: E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2023.
5.Grzegorczyk P., Stabilność orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych w świetle standardów konstytucyjnych i międzynarodowych w: T. Ereciński, K. Weitz (red.), Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego a Kodeks postępowania cywilnego, Warszawa 2010.
6.Syta M., Gravamen jako przesłanka zażalenia w postępowaniu przygotowawczym, „Prokuratura i Prawo” 2004, nr 4.
7.Świecki D., w: D. Świecki (red.), Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, Lex/el. 2024.
8.Waltoś S., Proces karny. Zarys systemu, Warszawa 2008.
9.Zagrodnik J., w: J. Zagrodnik (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2024.