Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Dariusz Chojecki
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
The Prussian province of Pomerania, in Polish historiography referred to as "Pomorze Zachodnie", an area the size of Belgium, became the site of a massive influx of ethnic Poles in the early 20th century. Despite numerous studies devoted to seasonal migration and the indigenous K…
DOI: 10.18276/pz.2025.40-04 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Kamil Majewski
Publikacja nadrzędna: Studia Administracyjne
Obecnie przepisy dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML/CFT) stanowią rozbudowany i spójny system. Przyjmuje się, że system AML/CFT ma charakter kluczowy zarówno dla zapewnienia bezpieczeństwa systemowego, jak i jednostkowego, a skuteczność teg…
DOI: 10.18276/sa.2025.22-03 · ISSN: 2080-5209
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Agnieszka Zoch
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
W artykule przedstawiono strukturę płci i stanu cywilnego oraz charakterystykę demograficzną gospodarstw domowych i rodzin chrześcijańskich i żydowskich mieszkańców Białegostoku w drugiej połowie XVIII w. Podstawę źródłową badań stanowił inwentarz pośmiertny dóbr Jana Klemensa Br…
DOI: 10.18276/pdp.2025.47-03 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Ewelina Wałach
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Artykuł dotyczy małżeństw zawieranych w Pstrągowej w latach 1851–1914. Przedstawiono najdawniejsze dzieje parafii, postępującą zmianę ludności oraz obsadę urzędu parafialnego. Osobny fragment poświęcono materiałowi źródłowemu; opisano miejsce przechowywania, sposób udostępniania …
DOI: 10.18276/pdp.2025.47-06 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Radosław Poniat
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Artykuł poświęcony jest możliwościom wykorzystania spisów ludności z Rzeczpospolitej Obojga Narodów końca XVIII w. w analizach demograficznych skupionych na funkcjonowaniu rodziny żydowskiej. Na przykładzie materiałów wytworzonych przez komisje porządkowe cywilno-wojskowe z wojew…
DOI: 10.18276/pdp.2025.47-04 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Wojciech Zachariasz
Publikacja nadrzędna: Studia Paradyskie
Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmujące…
DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 · ISSN: 0860-8539
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Paweł Franczak
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
W artykule udokumentowano skalę klęski głodu oraz epidemii chorób zakaźnych, które występowały w okresie galicyjskim (w latach 1772–1855) w 8 miejscowościach położonych u północnych podnóży Babiej Góry, zamieszkałych przez Górali Babiogórskich. Szczegółowo scharakteryzowano przeb…
DOI: 10.18276/pdp.2025.47-02 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Justyna Trepa
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Celem artykułu jest przedstawienie dynamiki urodzeń w wiejskiej parafii Biesiadki w latach naznaczonych trzema epidemiami cholery oraz największą klęską głodu w Galicji. Głównym źródłem wykorzystanym w pracy były księgi metrykalne parafii Biesiadki z lat 1840–1879. Przeanalizowan…
DOI: 10.18276/pdp.2025.47-05 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Piotr Miodunka
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
W artykule podjęto próbę weryfikacji i ponownego oszacowania strat demograficznych wywołanych okresem tzw. potopu, tj. wojny polsko-szwedzkiej z lat 1655–1660. Sądzono dotychczas, że były one bardzo wysokie, niemal porównywalne ze stratami krajów niemieckich z czasów wojny trzydz…
DOI: 10.18276/pdp.2025.47-01 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Paweł Jaworski
Publikacja nadrzędna: Studia Maritima
Wolne Miasto Gdańsk stało się areną konfliktów między lokalnymi władzami a państwem polskim broniącym swych praw zapewnionym traktatem wersalskim i kolejnymi umowami dwustronnymi. Polska dyplomacja starała się kierować swoje postulaty dotyczące Gdańska bezpośrednio do Genewy, Rad…
DOI: 10.18276/sm.2025.38-06 · ISSN: 0137-3587
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Jan Kornaj, Andrzej Pankalla
Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja
Celem artykułu jest przedstawienie zastosowania przez Krystynę Zamiarę metodologii epistemologii historycznej, wprowadzonej przez Jerzego Kmitę, do historii psychologii. Zarówno Zamiara, jak i Kmita należeli do Poznańskiej Szkoły Metodologicznej, która zaczęła kształtować się w l…
DOI: 10.18276/aie.2025.69-05 · ISSN: 1734-9923
Monografia 2025
Autorzy / redaktorzy: Beata Kędzia-Klebeko
Publikacja nadrzędna: Rozprawy i Studia
Literatura i jej nauczanie w społeczeństwie opartym na wiedzy
Prezentowana monografia stanowi efekt zainteresowań autorki badaniami nad przekształceniami, jakim podlega pojęcie literatury i sama literatura w sferze społecznej w związku z przeobrażeniami technologicznymi i cywili…
DOI: 10.18276/978-83-8419-072-2 · ISBN: 978-83-8419-071-5 · ISSN: 0860-2751
Monografia 2025
Autorzy / redaktorzy: Aneta Jarzębińska
Publikacja nadrzędna: Rozprawy i Studia
W monografii przedstawiono charakterystykę stanu kształcenia osób osadzonych od początków polskiego więziennictwa do 2023 r. Okres do 1996 r. opisano na podstawie literatury przedmiotu. Charakterystyka dalszych dziejów kształcenia osób osadzonych to wynik badania własnego. Przepr…
DOI: 10.18276/978-83-7972-908-1 · ISBN: 978-83-7972-907-4 · ISSN: 0860-2751
Monografia 2025
Autorzy / redaktorzy: Dorota Kozaryn
Publikacja nadrzędna: Rozprawy i Studia
Niniejsza monografia poświęcona jest językowi Kroniki, to jest historyi świata Marcina Bielskiego, XVI-wiecznego III wydania pierwszych polskojęzycznych dziejów świata z 1564 roku.
W rozdziałach I części ukazany został przekład Księgi Koheleta dokonany przez Bielskiego z perspek…
DOI: 10.18276/978-83-7972-940-1 · ISBN: 978-83-7972-939-5 · ISSN: 0860-2751
Podręcznik 2025
Autorzy / redaktorzy: Alina Szwajczuk
Słownik polskich i angielskich nazw historycznych i gwarowych roślin ozdobnych
The publication A Dictionary of Polish and English Historical and Dialectal Names of Ornamental Plants presents Polish and English historical and dialectal names of ornamental plants with an available…
DOI: 10.18276/978-83-7972-944-9 · ISBN: 978-83-7972-943-2
Artykuł 2024
Autorzy / redaktorzy: Ralph Tuchtenhagen
Publikacja nadrzędna: Studia Maritima
Artykuł porusza jeden z typowych taktycznych sposobów działania w okresie, gdy Szwecja była mocarstwem, nazywany później w historiografii „wojną amfibijną”. W kontekście tematycznym historii bałtyckich miast portowych odnosi się to do pytania, jaką rolę mogły pełnić miasta portow…
DOI: 10.18276/sm.2024.37-02 · ISSN: 0137-3587
Artykuł 2024
Autorzy / redaktorzy: Paulina Iwan, Joanna Miętki
Publikacja nadrzędna: Autobiografia Literatura Kultura Media
Tematem artykułu jest książka Krzysztofa P. Czyżewskiego "Izabela. Świat w płomieniach". Autorka stara się wskazać, w jaki sposób pisarz wykorzystał nośniki pamięci zbiorowej (nazwisko protagonistki i fikcyjną fibulę) do stworzenia powieści historycznej, noszącej jednocześnie zna…
DOI: 10.18276/au.2024.2.23-14 · ISSN: 2353-8694
Artykuł 2024
Autorzy / redaktorzy: Paulina Iwan, Jacek Drozda, Zofia Rojek
Publikacja nadrzędna: Autobiografia Literatura Kultura Media
Tekst zawiera omówienie pamiętników dwóch sióstr z Urli – Aliny i Henryki - pisanych podczas II wojny światowej i tuż po niej. Przedstawia treści pojawiające się w dziennikach obu dziewczynek w szerokim, kulturowym i społecznym kontekście. Opowiada o zależnościach pomiędzy osobis…
DOI: 10.18276/au.2024.2.23-07 · ISSN: 2353-8694
Artykuł 2024
Autorzy / redaktorzy: Laurynas Giedrimas
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
W artykule omówiono skład gospodarstw domowych chłopów i jednodworców na Żmudzi w połowie XIX w. (powiaty rosieński, szawelski i telszewski) na podstawie danych inwentarzy dóbr państwowych Imperium Rosyjskiego z lat 1845–1856. Korzystając z typologii Lasletta-Hammela (1974), dobr…
DOI: 10.18276/pdp.2024.46-03 · ISSN: 0079-7189
Monografia 2024
Autorzy / redaktorzy: Agata Zawiszewska-Semeniuk, Piotr Krupiński
Szkoła interpretacji liryki to monografia naukowa dla uczniów szkół podstawowych i średnich oraz dla nauczycieli języka polskiego zainteresowanych poszerzaniem wiedzy z zakresu poetyki i doskonaleniem umiejętności interpretacji wiersza. Szeroki adres czytelniczy zdeterminował str…
DOI: 10.18276/978-83-7972-759-9 · ISBN: 978-83-7972-758-2
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Tamara Brzostowska-Tereszkiewicz
Publikacja nadrzędna: Rocznik Komparatystyczny
The paper discusses the problems of historical poetics of translation and unveils intertextual relations between Arthur Rimbaud’s “Fétes de la faim” (1872), David Burliuk’s Cubo-Futurist “Op. 75” (1913) and three Polish translations of Burliuk’s poem provided by Jerzy Bandrowski …
DOI: 10.18276/rk.2023.14-09 · ISSN: 2081-8718
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Ewa Rajewska
Publikacja nadrzędna: Rocznik Komparatystyczny
Research on transfiction – and “rethinking translation through literature”, as Rosemary Arrojo puts it – is a considerable novelty in Polish translation studies, especially in its diachronic and sociocultural aspect. The “fictional turn” in TS has not yet made itself felt very cl…
DOI: 10.18276/rk.2023.14-13 · ISSN: 2081-8718
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: NATALIA W. SZOSTAK
Publikacja nadrzędna: Autobiografia Literatura Kultura Media
Przestrzenią analizy zdarzeń z okresu II wojny światowej jest tekst – spisane wspomnienia ciotecznej
babki, zachowane dokumenty archiwalne oraz wizje lokalne odbyte śladami krewnych
repatriowanych z Litwy przez Podlasie, Warmię, Mazury i Pomorze. Zestawienie tych elementów
słu…
DOI: 10.18276/au.2023.2.21-12 · ISSN: 2353-8694
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Michał Klejny
Publikacja nadrzędna: Acta Iuris Stetinensis
W artykule przedstawiono analizę regulacji prawnej zawartej w art. 120 Kodeksu wyborczego oraz w rozporządzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w sprawie szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania debat przez Telewizję Polską Spółkę Akcyjną, do którego artykuł ten odsyła. P…
DOI: 10.18276/ais.2023.45-01 · ISSN: 2083-4373
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Janusz Lemański
Publikacja nadrzędna: Studia Paradyskie
W artykule zaprezentowano aktualny stan badań nad powstaniem Pięcioksięgu. Najstarsze tradycje w nim zawarte to Kodeks Przymierza (VIII w. przed Chr.), rdzeń tradycji o exodusie i rdzeń tradycji patriarchalnych (zwłaszcza tradycja o Jakubie), sięgający wczesnego okresu monarchii …
DOI: 10.18276/sp.2023.33-07 · ISSN: 0860-8539
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Aneta Krupka
Publikacja nadrzędna: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
DOI: 10.18276/skk.2023.30-15 · ISSN: 1230-0780
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Dawid Dziuba
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Celem artykułu jest przeanalizowanie informacji dotyczących osób zgłaszających zgon niemowlęcia, zawartych w aktach USC, pod kątem cech strukturalnych. Badaniu poddano około piętnaście tysięcy akt zgonów wytworzonych przez USC w Szczecinie pod koniec XIX wieku, aby odpowiedzieć n…
DOI: 10.18276/pdp.2023.45-06 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Radosław Gaziński
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Profesor Henryk Lesiński to jeden z twórców szczecińskiego środowiska akademickiego. Od 1956 roku jako dyrektor archiwum państwowego brał udział w pracach licznych towarzystw i organizacji naukowych zarówno w mieście, jak i w regionie. Znaczącą rolę odgrywał między innymi w: Szcz…
DOI: 10.18276/pz.2023.38-02 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Tomasz Ślepowroński
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Henryk Lesiński należy do najwybitniejszych polskich pomorzoznawców, jest także jednym z Ojców-Założycieli środowiska historycznego w Szczecinie. Jak większość historyków pierwszego pokolenia badaczy, przybył w latach 50. XX wieku do Szczecina, po ukończeniu Uniwersytetu w Poznan…
DOI: 10.18276/pz.2023.38-03 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Konrad Walerski
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Procesy modernizacyjne wdrożone przez władze Polski Ludowej objęły ze szczególnym nasileniem polską wieś. Zjawiska, takie jak industrializacja i urbanizacja, reorganizacja systemu rolnictwa czy wprowadzenie obowiązku szkolnego miały gwarantować awans społeczny mas chłopskich oraz…
DOI: 10.18276/pz.2023.38-15 · ISSN: 0552-4245