Taxation of Shipping Entrepreneurs with Tonnage Tax in Poland and Its Significance as a Source of State Budget Revenue – A Perspective of Several Years of Its Functioning

Na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej z dniem 1 stycznia 2007 r. wprowadzony został podatek tonażowy. Podatek ten jako instrument polityki państwa miał przywrócić porównywalność obciążeń podatkowych armatorów w Polsce z obciążeniem, jakie obowiązuje w państwach tzw. wygodnej bandery. W konsekwencji celem wprowadzenia tej regulacji miał być powrót statków armatorów unijnych pod bandery narodowe, a co za tym idzie zwiększenie wpływów do budżetu państwa z tego tytułu. Od tego czasu minęło ponad 18 lat, w związku z czym konieczne wydaje się poddanie weryfikacji realizacji ww. celów. W ramach prowadzonych badań postawiona została teza, że podatek tonażowy ma niewielkie znaczenie fiskalne dla budżetu państwa, choć jako danina publiczna pełni przede wszystkim tę funkcję. Weryfikacji postawionej tezy służyć miały cztery pytania badawcze. W opracowaniu w pierwszej kolejności skoncentrowano się na omówieniu konstrukcji podatku tonażowego. W tym zakresie zwrócono uwagę na podmiot oraz przedmiot podatku, a także na podstawę opodatkowania i stawki podatkowe. Zasadniczą cześć rozważań poświecono także na przedstawienie zasad związanych z obliczeniem i poborem podatku. Następnie weryfikacji poddano fiskalne znaczenie tej daniny publicznej dla budżetu państwa z perspektywy 18 lat funkcjonowania. W tym zakresie oceniono wysokość dochodów uzyskanych z tytułu poboru podatku tonażowego, co stanowiło asumpt do wniosków w przedmiocie zasadności jego stosowania. Głównymi metodami badawczymi zastosowanymi w ramach prowadzonych badań były metody dogmatycznoprawna oraz formalno-analityczna. Akcesoryjnie wykorzystano także metodę historyczno-prawną. W zakresie metody dogmatycznoprawnej analizie poddano normatywne źródła prawa, w tym ustawodawstwo polskie. Pomocniczo skorzystano także z dorobku doktryny. W ramach badań prowadzonych z wykorzystaniem metody analityczno- -formalnej weryfikacji poddano dane finansowe dotyczące podatku tonażowego udostępnione przez Ministerstwo Finansów. W tym zakresie wykorzystane zostały zarówno dane zawarte w corocznych sprawozdaniach z wykonania budżetu państwa, jak i udostępnione na wniosek skierowany w trybie dostępu do informacji publicznej. Całość rozważań zamyka podsumowanie i sformułowane wnioski de lege ferenda.