Studia Maritima
A skald in royal service – the case Þórarinn loftunga. Part 1: Ideological contexts of Hofuðlausn
(SKALD W SŁUŻBIE KRÓLEWSKIEJ – PRZYPADEK ÞÓRARINA LOFTUNGA. CZĘŚĆ I: IDEOWE KONTEKSTY HΌFUÐLAUSN)
DOI: 10.18276/sm.2020.33-02
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 0137-3587 |
| eISSN: | 2353-303X |
| Autorzy: |
Jakub
Morawiec
Uniwersytet Śląski w Katowicach |
| Słowa kluczowe: | poezja skaldów doktryna chrześcijańska ideologia królewska |
| Data wydania numeru / monografii: | 2020 |
| Liczba stron: | 20 (33-52) |
| OAI-PMH: | Metadane |
 
 
| |
Abstrakt
W pierwszej połowie XI wieku poezja skaldów musiała zmierzyć się z poważnymi wyzwa- niami. Coraz większe wpływy chrześcijaństwa na Północy, znaczone chrztem kolejnych skandynawskich władców, postawiły poetów przed koniecznością zaimplementowania w swojej sztuce symboliki związanej z nową wiarą. Proces ten znajduje swoje odbicie między innymi w poezji Þórarina loftunga (Pochwalny Język), islandzkiego skalda działającego na dworze Knuta Wielkiego, króla Anglii, Danii i Norwegii. Artykuł poświęcony jest zachowa- nym fragmentom jednego z wierszy Þórarina, zatytułowanego Hǫfuðlausn (Okup za głowę). Szczególna uwaga poświęcona jest stylistycznym elementom utworu takim jak nawiązania do Bizancjum (Gríklands) i Królestwa Niebieskiego (himinríki) oraz kenningowi „obrońca Bizancjum” (gætir Gríklands). Celem artykułu jest wykazanie, że elementy te były efektem gotowości ze strony poety zaadoptowania w swojej sztuce określonych aspektów doktryny chrześcijańskiej i ideologii królewskiej obecnych na angielskim dworze Knuta. Gotowość ta była odpowiedzią poety na oczekiwania ze strony króla adresowane do skaldów działających w jego otoczeniu.
Podgląd PDF
Bibliografia (36)
- Primary Sources
- Codex Diplomaticus Aevi Saxonici, ed. John M. Kemble, vol. 4, 6. London: S.&J. Bentley, 1846–1848.
- Danakonunga sǫgur, ed. Bjarni Guðnason, Íslenzk fornrit 35. Reykjavík: Hið íslenzka fornritafélag, 1982.
- Die Gesetze der Angelsachsen, ed. Felix Liebermann, vol. 1. Halle: Max Niemeyer, 1903. Diplomatarium Anglicum Aevi Saxonici, ed. Benjamin Thorpe. London: MacMillan & Co.,1865.
- Edda Snorra Sturlusonar. Edda Snorronis Sturlaei, ed. Jón Sigurðsson et al., vol. 3. Copenhagen, 1887.
- Fagrskinna, ed. Bjarni Einarsson, Íslenzk fornrit 29. Reykjavík: Hið íslenzka fornritafélag, 1984.
- Flateyjarbók. En samling af norske konge-sagær, vol. 2 Christania: P. T. Mallings Forlagsboghandel, 1861.
- Heimskringla II, ed. Bjarni Aðalbjarnarson, Íslenzk fornrit 26–28. Reykjavík: Hið íslenzka fornritafélag, 2002.
- Óláfs saga hins helga. Die “Legendarische Saga” über Olaf den Heiligen, ed. Anne Heinrichs, Doris Janshen, Elke Radicke, Hartmut Rohn. Heidelberg: Carl Winter, 1982.
- Saga Óláfs konungs hins helga. Den store saga om Olav den hellige efter pergamenthåndskrift i Kungliga biblioteket i Stockholm nr. 2 4to med varianter fra andre håndskrifter, ed. Oscar Albert Johnsen, Jón Helgason, 2 vols. Oslo: Dybwad,1941.
- Sawyer, Peter H. Anglo-Saxon Charters. An Annotated List and Bibliography. London: Beekman Books Inc, 1968.
- Scandinavian Poetry of the Middle Ages, Poetry from the Kings’ Sagas 1. From Mythical Times to c. 1035, vol. 2, ed. Diana Whaley. Turnhout: Brepols, 2012.
- Scandinavian Poetry of the Middle Ages, Poetry from Treaties on Poetry, ed. Kari Ellen Gade, Edith Marold. Turnhout: Brepols, 2017.
- Snorri Sturluson, Edda, Skáldskaparmál 1–2, ed. Anthony Faulkes. London: Viking Society for Northern Research, 1998.
- Secondary Works
- Bolton, Timothy. The Empire of Cnut the Great. Conquest and Consolidation of Power in Northern Europe in the Early Eleventh Century. Leiden-Boston: Brill, 2009.
- Bolton, Timothy. Cnut the Great. New Haven: Yale University Press, 2017.
- Erkens, Franz Reiner. “Vicarius Christi – sacratissimus legistaltor – sacra majestas. Religiöse Herrschaftslegitimierung im Mittelalter”, Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte. Kanonistische Abteilung (2003): 1–55.
- Foxhall Forbes, Helen. Heaven and Earth in Anglo-Saxon England. Theology and Society in an Age of Faith. Farnham: Ashgate, 2013.
- Frank, Roberta. “King Cnut in the Verse of his Skalds”, in: The Reign of Cnut, King of England, Denmark and Norway, ed. Alexander R. Rumble, 106–124. London: Leicester University Press, 1994.
- Haki Antonsson, “The Cult of St. Ólafr in the Eleventh Century and Kievan Rus”, Middelalderforum 3 (2003): 143–160.
- Hall, Thomas N. “Wulfstan’s Latin Sermons”, in: Wulfstan, Archbishop of York. The Proceedings of the Second Alcuin Conference, ed. Matthew Townend, 93–140. Turnhout: Brepols 2004.
- Hellberg, Staffan. “Kring tillkomsten av Glœlognskviða”, Arkiv for Nordisk Filologi 99 (1984): 14–48.
- Jesch, Judith. Ships and Men in the Late Viking Age. The Vocabulary of Runic Inscriptions and Skaldic Verse. Woodbridge: Boydel, 2000.
- Karkov, Catherine E. The Ruler Portraits of Anglo-Saxon England. Woodbridge: Boydell Press, 2004.
- Keynes, Simon. “The Additions in Old English”, in: The York Gospels. A facsimile with introductory essays by Jonathan Alexander, Patrick McGurk, Simon Keynes, and Bernard Barr, ed. Nicholas Barker, 81–99. London: Roxburghe Club, 1986.
- Keynes, Simon. “Edgar, rex admiralibis”, in: Edgar. King of the English 959–975. New Interpretations, ed. Donald Scragg, 4–59. Woodbridge: Boydell Press, 2008.
- Keynes, Simon. “A Conspectus of the Charters of King Edgar, 957–975”, in: Edgar. King of the English 959–975. New Interpretations, ed. Donald Scragg, 60–82. Woodbridge: Boydell Press, 2008.
- Lawson, Michael K. “Archbishop Wulfstan and the Homiletic Element in the Laws of Æthelred II and Cnut”, The English Historical Review 107/424 (1992): 565–586. Lawson, Michael K. Cnut. England’s Viking King 1016–1035. Stroud: The History Press, 2011.
- Morawiec, Jakub. Knut Wielki. Król Anglii, Danii i Norwegii (ok. 995–1035). Kraków: Avalon, 2013.
- Morawiec, Jakub. “Cnut the Great’s conquest of Norway and beginnings of cult of St. Olaf”, Gdańskie Studia z Dziejów Średniowiecza 18 (2014): 157–168
- Morawiec, Jakub. Między poezją a polityką. Rozgrywki polityczne w Skandynawii XI wieku w świetle poezji ówczesnych skaldów. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2016.
- Treharne, Elaine. Living Through Conquest. The Politics of Early English 1020–1220. Oxford: Oxford University Press, 2012.
- Treharne, Elaine. “The Performance of Piety. Cnut, Rome, and England”, in: England and Rome in the early Middle Ages. Pilgrimage, Art, and Politics, red. Francesca Tinti, 343–364. Turnhout: Brepols, 2014.
- Townend, Matthew. “Contextualising the Knútsdrápur. Skaldic Praise-Poetry at the Court of Cnut”, Anglo-Saxon England 30 (2001): 145–179.
- Whitelock, Dorothy. “Archbishop Wulfstan, Homilist and Statesman”, Transactions of the Royal Historical Society 24 (1942): 25–45.