Colloquia Theologica Ottoniana
Historia i teologia czwartej ewangelii w świetle "Żydów" Janowych
DOI: 10.18276/cto.2018.1-05
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1731-0555 |
| eISSN: | 2353-2998 |
| Autorzy: |
Stanisław
Wróbel
Wydział Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego |
| Słowa kluczowe: | Żydzi Ewangelia Janowa historia teologia polemika |
| Data wydania numeru / monografii: | 2018 |
| Liczba stron: | 39 (107-145) |
| OAI-PMH: | Metadane |
 
 
| |
Abstrakt
W niniejszym artykule termin „Żydzi” zostaje ukazany jako klucz interpretacyjny do głębszego zrozumienia historii i teologii Ewangelii Janowej. Najpierw autor dokonuje analizy terminu „Żydzi” w szerszym kontekście źródeł żydowskich (Stary Testament, teksty qumrańskie, literatura rabiniczna, Józef Flawiusz, Filon z Aleksandrii) i chrześcijańskich (Nowy Testament, literatura patrystyczna). Następnie zostaje ukazana specyfika terminu „Żydzi”, występującego 72 razy na kartach czwartej Ewangelii. Autor wyodrębnia różne znaczenia tego terminu (regionalne, ogólne, etniczne i religijne), a szczególnie zainteresowany jest negatywnym użyciem terminu „Żydzi” w 37 tekstach Janowych. Łącząc metody diachroniczne i synchroniczne w podejściu do tego terminu, autor stara się odpowiedzieć na pytania, kim są „Żydzi” Janowi oraz jaką funkcję spełniają oni w narracji Janowej. Analizowany termin jest interpretowany w aspekcie historycznym, socjologicznym, symbolicznym, narratywnym i psychologicznym. Na podstawie przeprowadzonej analizy tego terminu autor ukazuje jego znaczenie dla lepszego zrozumienia kontekstu historycznego i teologicznego Ewangelii Janowej.
Podgląd PDF
Bibliografia (30)
- Ashton J., The Identity and Function of the Ioudaioi in the Fourth Gospel, „Novum Testamentum” 27 (1985), s. 40–75.
- Caron G., Qui sont les ‘Juifs’ de l’évangile de Jean?, Ottawa 1997.
- Cebulj C., Ich bin es. Studien zur Identitätsbildung im Johannesevangelium, Stuttgart 2000.
- Charlesworth J.H., The Priority of John? Reflections on the Essens and the First Edition of John, w: Für und wider die Priorität des Johannesevangelium, red. P.L. Hofrichter, Hildesheim–New York 2002, s. 73–114.
- Chrostowski W., Jesus Christ in the Eyes of Jews and Judaism, „Collectanea Theologica” 71 (2001), s. 101–113.
- Chrostowski W., Trzecia świątynia w Jerozolimie i inne studia, Warszawa 2012.
- Chrześcijaństwo a judaizm rabiniczny. Historia początków oraz wczesnego rozwoju, red. H. Schanks, tłum. W. Chrostowski, Warszawa 2013.
- Devillers L., La fête de l’Envoyé. La section johannique de la fête des Tentes (Jean 7,1–10, 21) et la christologie, Paris 2002.
- Katz S.T., Issues in the Separation of Judaism and Christianity after 70 C.E., „Journal of Biblical Literature” 103 (1984), s. 43–76.
- Kuśmirek A., Żydzi w Ewangelii Jana, „Studia Theologica Varsaviensia” 30 (1992), nr 2, s. 121–135.
- Langkammer H., Żydzi w Nowym Testamencie, „Ateneum Kapłańskie” 486 (1990), s. 183–191.
- Marcus J., Birkat ha-Minim Revisited, „New Testament Studies” 55 (2009), s. 523–555.
- Martyn J.L., History and Theology in the Fourth Gospel, New York 1968.
- Mędala S., Funkcja chrystologiczno-eklezjologiczna dialogów Jezusa z Żydami w czwartej Ewangelii, Warszawa 1984.
- Mędala S., Funkcja „«Żydów” w Ewangelii św. Jana, „Collectanea Theologica” 64 (1994), nr 2, s. 79–101.
- Mędala S., Ewangelia według św. Jana 1–12. Wstęp – przekład z oryginału – komentarz, (Nowy Komentarz Biblijny, t. 4.1), Częstochowa 2010.
- Mędala S., Ewangelia według św. Jana 13–21. Wstęp – przekład z oryginału – komentarz, (Nowy Komentarz Biblijny, t. 4.2), Częstochowa 2010.
- Nodet É., Taylor J., Essai sur les origins du christianisme, Paris 1998
- Rosik M., Zarzewie konfliktu między Kościołem a Synagogą (do 135 roku), w: Jezus i chrześcijanie w źródłach rabinicznych: Perspektywa historyczna, społeczna, religijna i dialogowa, red. K. Pilarczyk, A. Mrozek, „Estetyka i Krytyka” 3 (2012), nr 27, s. 69–103.
- Rosik M., Kościół a Synagoga (30–313 po Chr.). Na rozdrożu, Wrocław 2016.
- Studies in Rabbinic Judaism and Early Christianity. Text and Context, red. D. Jaffé, Leiden 2010.
- Szefler P., Żydzi, w: Egzegeza Ewangelii św. Jana, red. F. Gryglewicz, Lublin 1992.
- Teppler Y.Y., Birkat ha-Minim, Tübingen 2007.
- Vana L., La birkat ha-minim è una preghiera contro i giudeo-cristiani?, w: Verus Israel. Nuove prospettive sul giudeocristianesimo, red. N. Belayche, Brescia 2001, s. 147–189.
- Wróbel M.S., Synagoga a rodzący się Kościół, Kielce 2002.
- Wróbel M.S., Kim jest avnqrwpokto,noj w J 8,44?, „Roczniki Teologiczno-Kanoniczne KUL” 49 (2002), s. 77–92.
- Wróbel M.S., Antyjudaizm a Ewangelia według św. Jana. Nowe spojrzenie na relację czwartej Ewangelii do judaizmu, Lublin 2005.
- Wróbel M.S., Who are the father and his children in Jn 8:44? The literary, historical and theological analysis of Jn 8:44 and its context, Paris 2005.
- Wróbel M.S., Jezus i Jego wyznawcy w Talmudzie. Analiza tekstologiczna, historyczna i socjologiczna, Lublin 2013.
- Wróbel M.S., Motywy i formy żydowskich prześladowań pierwotnego Kościoła (I–II w. po Chr.), „The Biblical Annals” 3 (2013), z. 2, s. 421–438.