Przeszłość Demograficzna Polski

Poland's Demographic Past


ISSN: 0079-7189     eISSN: 2719-4345    OAI    DOI: 10.18276/pdp.2025.47-07
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ  DOAJ

Lista wydań / 47, 2025
Slave laborers from Poland in the Third Reich between 1941 and 1944 as an example of forced migration: Verification of the numerical findings
(Robotnicy przymusowi z Polski w Trzeciej Rzeszy w latach 1941–1944 jako przykład migracji przymusowej. Weryfikacja wyników liczbowych)

Autorzy: Konrad Wnęk ORCID
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
Słowa kluczowe: robotnicy przymusowi II wojna światowa migracje przymusowe Generalne Gubernatorstwo III Rzesza Niemiecka
Data publikacji całości:2025-12
Liczba stron:27 (233-259)
Klasyfikacja JEL: F22 J21
Cited-by (Crossref) ?:
Liczba pobrań ?: 129

Abstrakt

W niniejszym artykule autor podejmuje próbę weryfikacji dotychczasowych ustaleń dotyczących liczby robotników przymusowych wysłanych z okupowanej Polski do III Rzeszy podczas II wojny światowej. Robotnicy przymusowi stanowią przykład jednej z wielu przymusowych migracji, które miały miejsce podczas tego konfliktu zbrojnego, ale w przeciwieństwie do spontanicznych ruchów uchodźców wojennych i wysiedleń przeprowadzonych przez administrację niemiecką, miały one głównie charakter ekonomiczny w celu pozyskania darmowej i półdarmowej siły roboczej. Niestety, liczby podawane w polskiej historiografii nie były wystarczająco udokumentowane, natomiast dane pochodzące z badań niemieckich były zaniżone. Propozycja nowego oszacowania tego zjawiska, przedstawiona w niniejszym tekście, uwzględnia obie te kwestie i po raz pierwszy opiera się całościowo na niemieckich statystykach dotyczących pracy przymusowej.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Bonusiak, Włodzimierz, ed. Polscy robotnicy przymusowi w Trzeciej Rzeszy. Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2005.
2.Buggeln, Marc. “Die Zwangsarbeit im Deutschen Reich 1939–1945 und die Entschädigung vormaliger Zwangsarbeiter nach dem Kriegsende. Eine weitgehend statistische Übersicht.” Working Paper Series A 4 (2017). https://www.historikerkommission-reichsarbeitsministerium.de/sites/default/files/inline-files/Working%20Paper%20UHK%20A4_Buggeln_1.pdf.
3.Datner, Szymon. “Wywóz ludności polskiej na roboty niewolnicze do Niemiec.” Biuletyn Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce 16 (1967): 17–64.
4.Herbert, Ulrich. Robotnicy zagraniczni w niemieckiej gospodarce wojennej 1939–1945. Instytut Pileckiego, 2023.
5.Łuczak, Czesław. Polityka ludnościowa i ekonomiczna hitlerowskich Niemiec w okupowanej Polsce. Wydawnictwo Poznańskie, 1979.
6.Łuczak, Czesław. Polscy robotnicy przymusowi w Trzeciej Rzeszy podczas II wojny światowej. Wydawnictwo Poznańskie, 1974.
7.Łuczak, Czesław. Praca przymusowa Polaków w Trzeciej Rzeszy. Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie, 1999.
8.Łuczak, Czesław. Praca przymusowa Polaków w Trzeciej Rzeszy i na okupowanych przez nią terytoriach innych państw (1939–1945). Pracownia Serwisu Oprogramowania, 2001.
9.Madajczyk, Czesław. Polityka Trzeciej Rzeszy w okupowanej Polsce. PWN, 1970.
10.Seeber, Eva. Robotnicy przymusowi w faszystowskiej gospodarce wojennej. Książka i Wiedza, 1972.
11.Seeber, Eva. Zwangsarbeiter in der faschistischen Kriegswirtschaft. Die Deportation and Ausbeutung polnischer Bürger unter besonderer Berücksichtigung der Lage der Arbeiter aus dem sogenannten Generalgouvernement. 1939–1945. VEB Deutscher Verlag der Wissenschaften, 1964.
12.Spoerer, Mark. “NS-Zwangsarbeiter im Deutschen Reich. Eine Statistik vom 30. September 1944 nach Arbeitsamtsbezirken.” Vierteiljahrshefte für Zeitgeschichte 49, H. 4 (2001): 665–84.
13.Spoerer, Mark. Praca przymusowa pod znakiem swastyki. Cudzoziemscy robotnicy, jeńcy wojenni i więźniowie w Niemczech i okupowanej Europie w latach 1939–1945. Muzeum II Wojny Światowej, 2015.