Studia Paradyskie

ISSN: 0860-8539     eISSN: 2956-4204    OAI    DOI: 10.18276/sp.2025.35-13
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ

Lista wydań / 35/2025
Le prospettive liturgico-pastorali dei sacramenti del battesimo e cresima del vescovo Wilhelm Pluta sulla base di Gorzowskie Wiadomości Kościelne
(Liturgiczno-pastoralne perspektywy sakramentów chrztu i bierzmowania według biskupa Wilhelma Pluty na podstawie Gorzowskich Wiadomości Kościelnych)

Autorzy: Jakub Włodarczak ORCID
Słowa kluczowe: Gorzowskie Wiadomości Kościelne Wilhelm Pluta Ziemie Odzyskane chrzest bierzmowanie.
Data publikacji całości:2025-07
Liczba stron:27 (227-253)
Cited-by (Crossref) ?:
Liczba pobrań ?: 68

Abstrakt

Liturgiczno-pastoralne perspektywy sakramentów chrztu i bierzmowania według biskupa Wilhelma Pluty na podstawie Gorzowskich Wiadomości Kościelnych Celem niniejszego artykułu jest prezentacja projektu duszpasterskiego oraz jego adaptacji i perspektyw liturgiczno-pastoralnych dla Kościoła lokalnego Ziem Odzyskanych w Polsce, opisanych w okresie episkopatu biskupa Wilhelma Pluty (1958-1986). Fenomen bpa Pluty, jego wizja liturgiczno-pastoralna i mądrość jako pasterza na tzw. Ziemiach Odzyskanych, zaludnionych Polakami ze Wschodu, ludźmi których rodziny były ofiarami holokaustu, ofiarami rzezi Wołyńskiej, którzy musieli zostawić dorobek swojego życia i w bydlęcych wagonach i jechać w nieznane, oraz jako pasterz broniący tożsamości i godności ludzkiej w okresie prześladowań Kościoła w Polsce ze strony władz komunistycznych, obrazuje jedynie w telegraficznym skrócie kontekst geopolityczny, do którego został posłany bp Pluta. Analiza dostępnych materiałów (listów pasterskich, różnego rodzaju maszynopisów, instrukcji, dekretów i zarządzeń publikowanych w oficjalnym biuletynie kościelnym – Gorzowskie Wiadomości Kościelne) prezentuje rzeczywiste podjęcie misji liturgiczno-pastoralnej przez bpa Wilhelm Pluty. Materiały, których łączna liczba wynosi cztery tysiące stron, ukazują nie tylko ogrom pracy intelektualnej ówczesnego biskupa, ale i wielkie zapotrzebowanie oraz zadanie duszpasterzy, na których spoczywało bezpośrednie wdrożenie zarządzeń biskupa. Tak bogatego zasobu informacji nie da się wyczerpująco opisać w jednym traktacie. Stąd też w ukazanym poniżej artykule ograniczyłem się do omówienia jedynie biskupiej perspektywy liturgiczno-pastoralnej wobec sakramentów chrztu i bierzmowania. Powyższy artykuł staje się zatem niejako próbą prezentacji pomysłu duszpasterskiego bpa Pluty w obliczu przemian historyczno-kulturowych na Ziemiach Odzyskanych w latach 1958-1986, a jednocześnie refleksją nad jego [pomysłu Pluty] adekwatnością, którego dziś owoce, z perspektywy czasu, obserwujemy w diecezji zielonogórsko-gorzowskiej.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Ankieta: Moje doświadczenie duszpasterskie z realizacji całej Instrukcji o Chrzcie św. i Rozporządzenia Duszpasterskiego L 13 [Questionario: La mia esperienza pastorale nel campo della realizzazione dell’Istruzione sul santo Battesimo e del Decreto Pastorale L 13], Archivio Diocesano di Zielona Góra.
2.Concilium Oecumenicum Vaticanum II, Const. Sacrosanctum Concilium, 15 Febr. 1964, Const. de Sacra Liturgia, “Acta Apostolicae Sedis” 56 (1964), pp. 97-138.
3.Gorzowskie Wiadomości Kościelne (di seguito come: GWK), anni: 1958, 1959, 1962, 1967, 1972, 1973, 1974, 1975, 1979, 1979, 1983.
4.Helon K., Małżeństwo i rodzina w nauce i posłudze duszpasterskiej biskupa gorzowskiego dra Wilhelma Pluty [Il matrimonio e la famiglia nell’insegnamento e nel servizio pastorale del vescovo di Gorzów dott. Wilhelm Pluta], GWK 1983, pp.184-206.
5.IPN [Istituto Polacco della Memoria Nazionale], BU 0608/241, Charakterystyka ordynariusza diecezji gorzowskiej biskupa Wilhelma Pluty za okres 1965-1966, 5 XII 1966 [Caratteristica dell’ordinario della diocesi di Gorzów il vesc. Wilhelm Pluta per gli anni 1965-1966, 5 XII 1966 r.].
6.Jaworecki S., Przepowiadanie Słowa Bożego w pasterskim posługiwaniu Ks. Biskupa Wilhelma Pluty w latach 1958-1986 ze szczególniejszym uwzględnieniem listów pasterskich. Studium historyczno-teologiczne [La predicazione della Parola di Dio nel ministero pastorale del vescovo Wilhelm Pluta negli anni 1958-1986 con particolare riferimento alle lettere pastorali. Studio storico-teologico], Wrocław 1998 mps. [ds.], Biblioteka Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu.
7.Kasprzak W., Troska Arcypasterza Diecezji Gorzowskiej o sprawowanie sakramentu chrztu św. [La preoccupazione dell’arcipastore della diocesi di Gorzów per la celebrazione del sacramento del battesimo], GWK 1979, p. 129-136.
8.Obrzędy chrztu dzieci dostosowane do zwyczajów diecezji polskich [Rito del battesimo dei bambini adeguati ai costumi delle diocesi polacche], Księgarnia św. Jacka, Katowice 20053.
9.Pluta W., I Chrzest św. Pomoce duszpasterskie duszpasterstwa sakramentalnego w parafii [Il battestimo, Ausili per la pastorale sacramentale nella parrocchia], Gorzów Wlkp. 1979, mps. [ds.].
10.Pluta W., O dojrzałość ludzko-chrześcijańską osób w służbie apostolskiej i duszpasterskiej Kościoła św. [Sulla maturità cristiana delle persone nel servizio apostolico e pastorale della santa Chiesa], Gorzów Wielkopolski 1984.
11.Pluta W., O życiu Bożym w człowieku [Sulla vita divina nell’uomo], Opole 1985.
12.Pluta W., Program ramowy - ku zastanowieniu się! XX. Biskupom [Programma quadro: spunto di riflessione! Ai vescovi], mps. [ds.], probabilmente del 1976.
13.Pluta W., Sakrament bierzmowania [II Sacramento della Cresima], Warszawa-Gorzów 1980.
14.Pluta W., Vademecum współpracy Ludu Bożego i duszpasterza [Vademecum per la collaborazione del popolo di Dio con il pastore], Wydawnictwo Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej, Zielona Góra 2009.
15.Pluta W., W trosce o życie wewnętrzne [Per la cura della vita interiore], Pallottinum, Poznań 1980.
16.Pluta W., Wykład Ks. Biskupa Ordynariusza wygłoszony na II Sesji Diecezjalnego Komitetu Roku św. dnia 25 lutego 1974 r. [Intervento del Vescovo Ordinario in occasione della II Sessione del Comitato Diocesano per l’Anno Santo del 25 febbraio 1974], [w:] P. Socha, S. Raba [red.], Aby wszyscy byli jedno. Listy pasterskie, Opole 1985.
17.Socha P., Biskup Wilhelm Pluta, jako nauczyciel wiary [Il vescovo Wilhelm Pluta, maestro di fede], “Studia Paradyskie” 1 (1985), pp. 29-65.
18.Socha P., XXV lat pracy pasterskiej J. E. Ks. Bpa Ordynariusza Dra Wilhelma Pluty w Diecezji Gorzowskiej [XXV anni di lavoro pastorale di S.E. Vescovo Ordinario Dott. Wilhelm Pluta nella Diocesi di Gorzów], GWK 1983, pp. 149-183.
19.Starczyński S., Sakrament bierzmowania [Il sacramento della Cresima], GWK 1979, pp. 134-142.