Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Barbara Popiel-Kobielska
Publikacja nadrzędna: Autobiografia Literatura Kultura Media
Biografia księcia Filipa II autorstwa Jurgi Valentinusa Winthera, zatytułowana Parentatio Phillipica secunda. De vita Philippi II, to nie tylko opis życia jednego z ostatnich książąt pomorskich i hołd oddany zmarłemu władcy, lecz także swoiste narzędzie legitymizowania książęcej …
DOI: 10.18276/au.2025.2.25-13 · ISSN: 2353-8694
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Zuzanna Grębecka
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Tekst rekapituluje badania w instytucjach pamięci na Pomorzu Zachodnim w kontekście rosyjskiej inwazji na Ukrainę i jej ewentualnego wpływu na praktyki muzealne, rekonstrukcyjne i kolekcjonerskie związane z militariami – zwłaszcza radzieckimi. Choć eksponaty takie jak granatniki …
DOI: 10.18276/pz.2025.40-09 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Wojciech Skóra
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
W zakresie religijnym Słupsk (niem. Stolp) do 1945 r. był miastem zamieszkałym przez protestantów (Niemców). Zajęcie przez Armię Czerwoną, formację komunistyczną i ateistyczną, doprowadziło do stopniowego przekształcenia w ośrodek katolicki, zamieszkały przez Polaków. Droga do te…
DOI: 10.18276/pz.2025.40-05 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2024
Autorzy / redaktorzy: Izabela Bludnik, Paulina Dąbrosz-Drewnowska, Hanna Pondel
Publikacja nadrzędna: Studia Maritima
Pomorze Zachodnie zyskało w ostatnich latach miano krajowego lidera zielonej transformacji
gospodarczej. Celem artykułu jest przedstawienie ewolucji, jaką Pomorze Zachodnie przebyło
od regionu, którego znaczenie gospodarcze w okresie powojennym oparte było przede
wszystkim na …
DOI: 10.18276/sm.2024.37-07 · ISSN: 0137-3587
Artykuł 2024
Autorzy / redaktorzy: Małgorzata Mastalerz-Krystjańczuk
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Powojenna publicystyka polska prezentująca losy ludności rodzimej znad jezior Łebsko i Gardno zwanej słowińską, stawiała sobie różne cele. Były okresy całkowitego podporządkowania tekstów wymogom politycznym, ale były też takie, w których ukazywano nawet najbardziej niewygodną pr…
DOI: 10.18276/pz.2024.39-07 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Agnieszka Gut
Publikacja nadrzędna: Studia Maritima
Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie o funkcjonowanie wyobrażeń napieczętnych i her- bów miast prywatnych na Pomorzu Zachodnim. Osiągnięcie tego celu – przy obecnym stanie badań – możliwe jest jedynie poprzez wykorzystanie metody case study, która dzięki analizie przeprowadzo…
DOI: 10.18276/sm.2023.36-01 · ISSN: 0137-3587
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Ewa Kurzyk
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Otwarcie Muzeum Ziemi Wałeckiej nastąpiło 28 maja 1984 roku, ale powojenne starania o powołanie placówki sięgają 1967 roku. Pojawiające się problemy, takie jak remont budynku czy rozproszenie zabytków z prowadzonych w tym czasie badań archeologicznych na ziemi wałeckiej, odsuwały…
DOI: 10.18276/pz.2023.38-18 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Tomasz Ślepowroński
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Henryk Lesiński należy do najwybitniejszych polskich pomorzoznawców, jest także jednym z Ojców-Założycieli środowiska historycznego w Szczecinie. Jak większość historyków pierwszego pokolenia badaczy, przybył w latach 50. XX wieku do Szczecina, po ukończeniu Uniwersytetu w Poznan…
DOI: 10.18276/pz.2023.38-03 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Anna Kwaśniewska
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Druga wojna światowa i zmiany ludnościowe, jakie po niej nastąpiły, zmieniły oblicze kulturowe Pomorza Zachodniego. Osadnicy pochodzący z różnych regionów Polski, Kresowiacy, a także Ukraińcy i Łemkowie przenieśli na nowe tereny część dziedzictwa materialnego, a przede wszystkim …
DOI: 10.18276/pz.2023.38-19 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Paweł Gut
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Artykuł dotyczy działalności archiwalnej Henryka Lesińskiego, dyrektora Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Szczecinie, a następnie rektora i profesora. H. Lesiński pracował przez 17 lat jako archiwista, w tym przez 14 lat pełnił funkcję dyrektora archiwum w Szczecinie (1956–196…
DOI: 10.18276/pz.2023.38-01 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2022
Autorzy / redaktorzy: Tomasz Ślepowroński
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Historia powstawania Uniwersytetu Szczecińskiego w latach 80. XX w. nierozerwalnie związana jest z ówczesną sytuacją polityczną i ostrym konfliktem mającym miejsce w całym państwie, ale występującym też na Pomorzu Zachodnim i w Szczecinie. Okres powstawania znacząco wpłynął więc …
DOI: 10.18276/pz.2022.37-13 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2021
Autorzy / redaktorzy: Arkadiusz Słabig
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Społeczność ukraińska w Polsce, pamiętając przełom w polityce narodowościowej jaki nastąpił w latach 1956–1958, starała się wykorzystać do poprawy własnego bytu przesilenia polityczne w Polsce mające miejsce w następnych dekadach. Działacze społeczni występując w imieniu swoich r…
DOI: 10.18276/pz.2021.36-12 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2021
Autorzy / redaktorzy: Tomasz Błaszak
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Wiele osób słyszało o działaniach Służby Bezpieczeństwa w polskich hotelach, ale jak wyglądało to w Szczecinie?. Autor poszukując odpowiedzi na to pytanie prześledził działania operacyjne prowadzone w hotelach „Arkona”, „Continental”, „Neptun” i „Reda” podległych przedsiębiorstwu…
DOI: 10.18276/pz.2021.36-11 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2021
Autorzy / redaktorzy: Sebastian Kołodziejczak, Albert Terelak
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
W latach 2015, 2016 i 2017 zrealizowano, w gminach Pomorza Zachodniego, cykl trzech badań, dotyczących przemocy domowej wobec dzieci i młodzieży szkolnej. Badania przeprowadzono w gminie wiejskiej, miejsko-wiejskiej i miejskiej. Przemoc domowa rozpatrywana była w pięciu formach: …
DOI: 10.18276/pz.2021.36-13 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Grzegorz Ciechanowski
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Po 1990 roku w Siłach Zbrojnych RP rozpoczął się proces dziedziczenia tradycji wojskowych obejmujących tysiącletnią orężną historię Polski. Przebiegał on oddolnie z dużym za-angażowaniem żołnierzy zawodowych w poszczególnych jednostkach, wspierany był przez działania wyspecjalizo…
DOI: 10.18276/pz.2020.1-05 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Eryk Krasucki
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Piotr Zaremba (1910–1993) był pierwszym powojennym prezydentem Szczecina, urbanistą i planistą o międzynarodowej sławie, również autorem fascynujących wspomnień dotyczących pierwszych lat powojennych. Był też zwycięzcą kilku plebiscytów, specyficznej zabawy wieńczącej koniec popr…
DOI: 10.18276/pz.2020.4-03 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Łukasz Koremba
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Celem artykułu były przedstawienie oraz próba ustalenia autorstwa, czasu i okolicznościpowstania nieznanego zbioru odrysów pieczęci miejskich Apparatus Sigillorum Pomeraniae et Rugiae Civitatum. Dzieło zachowało się do naszych czasów w pozostałościach tzw. Biblioteki Ostenów, do …
DOI: 10.18276/pz.2020.1-01 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2019
Autorzy / redaktorzy: Grzegorz Wejman
Publikacja nadrzędna: Colloquia Theologica Ottoniana
Ks. Józef Anczarski urodził się 18 lutego 1912 roku w Poczapach koło Złoczowa. Pierwszą wojnę światową, okres międzywojenny oraz drugą wojnę światową przeżył na Wschodzie. W 1946 roku został ewakuowany na Ziemie Zachodnie, do Wrocławia, a stamtąd udał się do Gorzowa Wlkp., gdzie …
DOI: 10.18276/cto.2019.2-06 · ISSN: 1731-0555
Artykuł 2018
Autorzy / redaktorzy: Małgorzata Machałek
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Artykuł jest poświęcony koncepcjom wystaw podejmujących tematykę najnowszej historii Pomorza Zachodniego, prezentowanych w Muzeum Narodowym w Szczecinie, poczynając od 2002 roku do dzisiaj. Omówiono w nim cztery najważniejsze ekspozycje, na przykładzie których widać zmianę priory…
DOI: 10.18276/pz.2018.2-06 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2018
Autorzy / redaktorzy: Andrzej Chludziński
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
W artykule przedstawiono nazwy odnoszące się do kilkudziesięciu miejsc na Pomorzu Zachodnim: miejscowości, ich części, obiektów terenowych lądowych i wodnych. Toponimy te pokazują, że dla byłych i obecnych mieszkańców Pomorza kwestie związane z postaciami i miejscami opisanymi w …
DOI: 10.18276/pz.2018.1-07 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2018
Autorzy / redaktorzy: Agnieszka Gut
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Artykuł poświęcono analizie sztandarowego dzieła Ludwiga W. Brüggemanna – Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preussischen Herzogtums Vor- und Hinter-Pommern, przedstawiającego stan XVIII-wiecznego Pomorza Zachodniego. Jednym z elementów opisu miast …
DOI: 10.18276/pz.2018.1-03 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2018
Autorzy / redaktorzy: Urszula Kozłowska
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Organizacja przemysłowej służby zdrowia w latach 1945–1955 odznaczała się swoistą dynamiką, na co wpływały różnorodne czynniki, wśród których za najważniejsze można uznać: uwarunkowania historyczne, polityczne, przemiany zachodzące w służbie zdrowia, rozwój społeczny, gospodarczy…
DOI: 10.18276/pz.2018.1-05 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2017
Autorzy / redaktorzy: Zbigniew Stanuch
Publikacja nadrzędna: Colloquia Theologica Ottoniana
Instytut Pamięci Narodowej znany jest z bogatej oferty wydawniczej. Wśród wielu pozycji książkowych poczytne miejsce zajmują te związane z historią Kościoła w okresie PRL. Podobnie jest w szczecińskim Oddziale IPN, który funkcjonuje od 2005 roku. Wcześniej był delegaturą IPN Oddz…
DOI: 10.18276/cto.2017.1-07 · ISSN: 1731-0555
Artykuł 2017
Autorzy / redaktorzy: Eryk Krasucki
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Ukazujący się w okresie „odwilży” lat 1956–1957 szczeciński tygodnik „Ziemia i Morze” był zjawiskiem niezwykle ciekawym na mapie powojennej kultury. Przez krótki moment, w środowisku dotąd mocno zatomizowanym i izolowanym, powstał autentyczny intelektualny ferment. Pismo, wpisują…
DOI: 10.18276/pz.2017.4-02 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2017
Autorzy / redaktorzy: Bartosz Wójcik
Publikacja nadrzędna: Colloquia Germanica Stetinensia
Artykuł analizuje sześć podań ludowych, dotyczących legendarnego pirata Klausa Störtebekera. Pięć z nich powstało na przełomie XIX i XX wieku, kiedy opowieść osiągnęła szczyt popularności, szósta pochodzi z pierwszej obszernej antologii zachodniopomorskich podań ludowych. Klaus S…
DOI: 10.18276/cgs.2017.26-01 · ISSN: 2450-8543
Artykuł 2016
Autorzy / redaktorzy: Małgorzata Machałek
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Przed drugą wojną światową poziom upowszechnienia elektryczności na obszarze powojennego Pomorza Zachodniego był znacznie wyższy niż na pozostałych ziemiach polskich. Różnie te były widoczne zwłaszcza na wsi. W wyniku zniszczeń wojennych i powojennych dewastacji nastąpiło znaczne…
DOI: 10.18276/pz.2016.3-05 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2016
Autorzy / redaktorzy: Agnieszka Gut
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Zmiana kalendarza juliańskiego na kalendarz „poprawiony” nie wywołała na Pomorzu Zachodnim większego zamieszania. W źródłach urzędowych nie zachowały się żadne ślady społecznej reakcji na usunięcie 11 dni w 1700 roku, przypominające chociażby oburzenie angielskiej ulicy na podobn…
DOI: 10.18276/pz.2016.2-04 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2016
Autorzy / redaktorzy: Małgorzata Machałek
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Celem artykułu jest dokonanie przeglądu najważniejszych opracowań poświęconych tematyce powojennych migracji na obszarze Pomorza Zachodniego. W wyniku masowych przemieszczeń, do jakich doszło w pierwszych latach po zakończeniu wojny, nastąpiła prawie całkowita wymiana ludności w …
DOI: 10.18276/pdp.2016.3.38-05 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2016
Autorzy / redaktorzy: Halina Nakonieczna-Kisiel
Publikacja nadrzędna: Studia i Prace WNEiZ US
Celem opracowania jest identyfikacja zaangażowania podmiotów z kapitałem zagranicznym (pkz) w obroty zagraniczne oraz ich roli w rozwoju województwa zachodniopomorskiego. Rozważania podzielono na trzy części. Pierwszą poświęcono analizie liczby pkz realizujących eksport i import …
DOI: 10.18276/sip.2016.46/1-28 · ISSN: 2450-7733
Artykuł 2015
Autorzy / redaktorzy: Krzysztof Łuszczek
Publikacja nadrzędna: Colloquia Theologica Ottoniana
Szczecin i Pomorze Zachodnie po II wojnie światowej znalazły się w zupełnie nowej sytuacji za sprawą zmian zarówno w granicach, jak i składzie narodowościowym, wywołanych przez wojnę. Nowi mieszkańcy tego regionu musieli na nowo określić swoją tożsamość. Co najmniej od kilkudzies…
DOI: 10.18276/cto.2015.1-04 · ISSN: 1731-0555