Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Dariusz Chojecki
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
The Prussian province of Pomerania, in Polish historiography referred to as "Pomorze Zachodnie", an area the size of Belgium, became the site of a massive influx of ethnic Poles in the early 20th century. Despite numerous studies devoted to seasonal migration and the indigenous K…
DOI: 10.18276/pz.2025.40-04 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Agnieszka Zoch
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
W artykule przedstawiono strukturę płci i stanu cywilnego oraz charakterystykę demograficzną gospodarstw domowych i rodzin chrześcijańskich i żydowskich mieszkańców Białegostoku w drugiej połowie XVIII w. Podstawę źródłową badań stanowił inwentarz pośmiertny dóbr Jana Klemensa Br…
DOI: 10.18276/pdp.2025.47-03 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Ewelina Wałach
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Artykuł dotyczy małżeństw zawieranych w Pstrągowej w latach 1851–1914. Przedstawiono najdawniejsze dzieje parafii, postępującą zmianę ludności oraz obsadę urzędu parafialnego. Osobny fragment poświęcono materiałowi źródłowemu; opisano miejsce przechowywania, sposób udostępniania …
DOI: 10.18276/pdp.2025.47-06 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Radosław Poniat
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Artykuł poświęcony jest możliwościom wykorzystania spisów ludności z Rzeczpospolitej Obojga Narodów końca XVIII w. w analizach demograficznych skupionych na funkcjonowaniu rodziny żydowskiej. Na przykładzie materiałów wytworzonych przez komisje porządkowe cywilno-wojskowe z wojew…
DOI: 10.18276/pdp.2025.47-04 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Paweł Franczak
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
W artykule udokumentowano skalę klęski głodu oraz epidemii chorób zakaźnych, które występowały w okresie galicyjskim (w latach 1772–1855) w 8 miejscowościach położonych u północnych podnóży Babiej Góry, zamieszkałych przez Górali Babiogórskich. Szczegółowo scharakteryzowano przeb…
DOI: 10.18276/pdp.2025.47-02 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Justyna Trepa
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Celem artykułu jest przedstawienie dynamiki urodzeń w wiejskiej parafii Biesiadki w latach naznaczonych trzema epidemiami cholery oraz największą klęską głodu w Galicji. Głównym źródłem wykorzystanym w pracy były księgi metrykalne parafii Biesiadki z lat 1840–1879. Przeanalizowan…
DOI: 10.18276/pdp.2025.47-05 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Piotr Miodunka
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
W artykule podjęto próbę weryfikacji i ponownego oszacowania strat demograficznych wywołanych okresem tzw. potopu, tj. wojny polsko-szwedzkiej z lat 1655–1660. Sądzono dotychczas, że były one bardzo wysokie, niemal porównywalne ze stratami krajów niemieckich z czasów wojny trzydz…
DOI: 10.18276/pdp.2025.47-01 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2024
Autorzy / redaktorzy: Laurynas Giedrimas
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
W artykule omówiono skład gospodarstw domowych chłopów i jednodworców na Żmudzi w połowie XIX w. (powiaty rosieński, szawelski i telszewski) na podstawie danych inwentarzy dóbr państwowych Imperium Rosyjskiego z lat 1845–1856. Korzystając z typologii Lasletta-Hammela (1974), dobr…
DOI: 10.18276/pdp.2024.46-03 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2024
Autorzy / redaktorzy: Anna Majdzińska
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
W artykule przedstawiono charakterystykę najludniejszych miast Polski okresu międzywojnia (tj. liczących w 1939 r. co najmniej 100 tys. mieszkańców) z punktu widzenia stanu, struktur demograficznych oraz reprodukcji ludności. Charakterystyki te opisują w sposób bezpośredni potenc…
DOI: 10.18276/pdp.2024.46-04 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Dawid Dziuba
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Celem artykułu jest przeanalizowanie informacji dotyczących osób zgłaszających zgon niemowlęcia, zawartych w aktach USC, pod kątem cech strukturalnych. Badaniu poddano około piętnaście tysięcy akt zgonów wytworzonych przez USC w Szczecinie pod koniec XIX wieku, aby odpowiedzieć n…
DOI: 10.18276/pdp.2023.45-06 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Szymon Antosik
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
W artykule omówiono demograficzne skutki nieurodzaju w północno-wschodnich powiatach guberni augustowskiej na przełomie 1845 i 1846 roku. Zwrócono uwagę na kwestie oceny wiarygodności źródeł notujących ruch naturalny w zaborze rosyjskim, wykazujących wiele niedociągnięć w rejestr…
DOI: 10.18276/pdp.2023.45-05 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Piotr Rachwał
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Głównym celem artykułu jest próba jakościowej i ilościowej analizy tzw. materiału przygodnego, który obecny jest na kartach ksiąg metrykalnych. Źródło to cechuje interdyscyplinarność, jednak najczęściej wykorzystywane jest przez genealogów i demografów historycznych. W polskiej h…
DOI: 10.18276/pdp.2023.45-01 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2022
Autorzy / redaktorzy: Marcin Maciej Krasuski
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
W artykule omówiono zagadnienia związane ze zjawiskiem urodzeń pozamałżeńskich w wiejskiej społeczności rzymskokatolickiej ziemi łukowskiej na przykładzie parafii Trzebieszów w latach 1815–1867. Poruszono kwestie związane z liczebnością urodzeń pozamałżeńskich, pochodzeniem społe…
DOI: 10.18276/pdp.2022.44-03 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2022
Autorzy / redaktorzy: Rolf Gehrmann
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
W analizie rozwoju populacji Pomorza w XVIII w. autor korzysta z relatywnie dobrze zachowanych statystyk pruskich, aby określić priorytety dalszych badań na poziomie jednostek, zbiorowości lokalnych czy też wspólnot. Za ich wspólny paradygmat proponuje przyjąć koncepcję sposobu r…
DOI: 10.18276/pdp.2022.44-02 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2022
Autorzy / redaktorzy: Anna Majdzińska
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Procesy depopulacyjne są efektem sukcesywnego ubytku rzeczywistego ludności, wynikającego z ubytku naturalnego lub migracyjnego populacji. Czynniki te mogą występować jednocześnie na danym obszarze lub tylko jeden z nich może generować ubytek populacji. Procesy depopulacyjne powo…
DOI: 10.18276/pz.2022.37-16 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2021
Autorzy / redaktorzy: Krzysztof Narojczyk
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
W roku 1827 ukazał się obszerny, dwutomowy spis wszystkich miejscowości Królestwa Polskiego z wyszczególnieniem odnotowanej w nich liczby domów i mieszkańców oraz typem własności. Było to jedyne oficjalne wydawnictwo opublikowane przez ówczesny centralny organ statystyczny państw…
DOI: 10.18276/pdp.2021.43-02 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Radosław Gaziński
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
W artykule wskazano na wartość, jaką dla badań demograficznych przedstawiają ewangelickie księgi metrykalne przechowywane w Archiwum Państwowym w Szczecinie. Zaprezentowano również strukturę wewnętrzną pomorskich i nowomarchijskich ksiąg metrykalnych z ukazaniem zmian zachodzącyc…
DOI: 10.18276/pdp.2020.42-07 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Józef Pociecha
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Celem pracy jest prześledzenie procesu przejścia demograficznego na ziemiach byłego państwa polsko-litewskiego, poszerzonych o obszary zamieszkane głównie przez ludność polskojęzyczną, tj. Górny Śląsk i Śląsk Cieszyński oraz Mazury Południowe. Zakres czasowy pracy obejmuje lata 1…
DOI: 10.18276/pdp.2020.42-05 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Iwona Janicka
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
W czasie pierwszej epidemii cholery w Wilnie w 1831 roku, w dzielnicy Pohulanka powstał szpital dla chorych na cholerę. Leczyło się w nim ponad tysiąc pacjentów, z czego około połowa z nich zmarła. Choć docelowo przeznaczono go dla ludności rzymsko-katolickiej, przyjmowano tu oso…
DOI: 10.18276/pdp.2020.42-03 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Dawid Dziuba
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Celem artykułu jest przedstawienie problematyki umieralności niemowląt w polskich badaniach historycznych oraz scharakteryzowanie ważniejszych prac skupiających się na powyższym zagadnieniu. Autor poddaje analizie około siedemdziesiąt pozycji naukowych, aby odpowiedzieć na zasadn…
DOI: 10.18276/pdp.2020.42-01 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2019
Autorzy / redaktorzy: Jakub Pieczara
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
W artykule podjęto próbę ustalenia podstawowych parametrów demograficznych dla mieszkańców górniczego miasta Wieliczki w XVIII wieku. Celem badań jest sprawdzenie, czy charakter wielickich gospodarstw domowych był podobny do wyników uzyskanych w innych miastach i regionach położo…
DOI: 10.18276/pdp.2019.41-04 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2019
Autorzy / redaktorzy: Igor Serdiuk, Yuriy Voloshyn
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Artykuł stanowi wprowadzenie do stanu rozwoju historycznych badań demograficznych w historiografii ukraińskiej. Autorzy próbują wyjaśnić, dlaczego w czasach, gdy demografia historyczna była głównym nurtem historiografii światowej, nie odnotowała ona praktycznie żadnego postępu w …
DOI: 10.18276/pdp.2019.41-01 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2018
Autorzy / redaktorzy: Oksana Kovalenko
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Artykuł skupia się na historii rodziny i gospodarstw domowych w osiemnastowiecznej Ukrainie. Ma na celu ukazanie cech demograficznych rodzin rzemieślników cechowych i gospodarstw domowych w Hetmanacie Kozackim (autonomiczne terytorium Kozaków położone na lewym brzegu Dniepru) na …
DOI: 10.18276/pdp.2018.40-03 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2018
Autorzy / redaktorzy: Iwona Foryś
Publikacja nadrzędna: Studia i Prace WNEiZ US
W artykule podjęto zagadnienie zmian demograficznych w polskim społeczeństwie, w szczególności odniesiono się do procesu starzenia się społeczeństwa. Wzrost populacji w najstarszych grupach wiekowych jest zjawiskiem niekorzystnym nie tylko z uwagi na prostą zastępowalność pokoleń…
DOI: 10.18276/sip.2018.54/3-16 · ISSN: 2450-7733
Artykuł 2017
Autorzy / redaktorzy: Stefan Dmitruk
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
I wojna światowa spowodowała liczne migracje ludności. Jedną z nich była ewakuacja ludności cywilnej w głąb Rosji. Celem publikacji jest analiza demograficzna i statystyczna gospodarstw domowych z powiatów zachodnich guberni grodzieńskiej ewakuowanych do guberni tomskiej latem 19…
DOI: 10.18276/pdp.2017.39-11 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2017
Autorzy / redaktorzy: Aleksandra Dul
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Artykuł stanowi próbę charakterystyki relacji towarzyskich między mieszkańcami podkrakowskiej parafii Iwanowice na przestrzeni piętnastu lat w pierwszej połowie XIX wieku. Oparcie badania o metody analizy sieci społecznych (SNA) pozwala na prześledzenie wpływu różnych czynników: …
DOI: 10.18276/pdp.2017.39-08 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2017
Autorzy / redaktorzy: Ewa Kaźmierczyk
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
W artykule przedstawiono analizę struktury demograficznej ludności rzymskokatolickiej powiatu proszowickiego na podstawie spisów Komisji Porządkowej Cywilno-Wojskowej Województwa Krakowskiego z lata 1790–1792. Wykorzystana podstawa źródłowa pozwala na wiarygodne przedstawienie po…
DOI: 10.18276/pdp.2017.39-06 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2017
Autorzy / redaktorzy: Konrad Kołodziejczyk
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Celem pracy było dokonanie charakterystyki demograficznej zrekonstruowanych rodzin w parafii Nowy Korczyn w drugiej połowie XVIII wieku. Dokonano tego, posługując się uznaną w nauce demografii metodą rekonstrukcji rodzin opracowaną przez Louisa Henry’ego, polegającą na imiennym p…
DOI: 10.18276/pdp.2017.39-04 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2017
Autorzy / redaktorzy: Cezary Kuklo
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Celem artykułu jest przedstawienie problematyki badawczej oraz przemian w rozbudowie tematycznej prac opublikowanych w 38 tomach Przeszłości Demograficznej Polski w ostatnim półwieczu. Jednocześnie autor podejmuje próbę charakterystyki ośrodków naukowych, w których z większą lub …
DOI: 10.18276/pdp.2017.39-01 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2017
Autorzy / redaktorzy: Adam Ilciów
Publikacja nadrzędna: Acta Politica Polonica
Liczba miast smart city nieustannie rośnie. Burmistrzowie inwestują w nowe technologie,
uzasadniając wydatki potrzebami mieszkańców. Biorąc pod uwagę tylko to jedno kryterium,
nie wszystkie realizacje by się obroniły. Czy w smart city lepiej się żyje mieszkańcom?
Jakie rozwiąz…
DOI: 10.18276/ap.2017.42-03 · ISSN: 2451-0432